სამშაბათი, 23 სექტემბერი, 2014 თბილისის დრო 22:22

რუბრიკები / უხილავი ფარდა

რა მოხდება რუსეთში 2013 წელს და შემდეგ?

x

მულტიმედია

აუდიო
2012 წელი თითქოს რუსეთში ცვლილებების წელი უნდა გამხდარიყო, მაგრამ ვინც დიდ ძვრებს მოელოდა, მოტყუვდა. რას მოიტანს 2013?  ჩვენს კოლეგას, ბრაიან უიტმორს, ამის თაობაზე თავისი ვარაუდები აქვს.  2012 წელი რუსეთის ცენტრებში საპროტესტო გამოსვლებით ხასიათდება.  ეს იმის ნიშანია, რომ საშუალო ფენას ცვლილებები სურს. მაგრამ წლის ბოლოსკენ საპროტესტო მუხტი მინავლდა.  ოპოზიციამ ვერ მოახერხა  პრეზიდენტად ახლად არჩეული პუტინისთვის საგრძნობი დარტყმის მიყენება, მაგრამ პუტინიც ვერ წავიდა ისე შორს, რომ მის მიმართ კრიტიკულად განწყობილები სრულად დაადუმოს. ბრიტანეთში გამომავალი „ეკონომისტის“ მიმომხილველი ედუარდ ლუკასი თვლის, რომ პუტინის ეპოქის დასასრულს არ მივახლოვებივართ, მაგრამ მისი დასასრულის დასაწყისთან კი ვდგავართ.  სხვადასხვა ფაქტორი განაპირობებს ამ ტენდენციას და მათზე  ლაპარაკობს ჩვენი კოლეგა, ბრაიან უიტმორი. პირველი ნავთობს და გაზს,   მათ ექსპორტს, მათგან შემოსულ მოგებას და შერყეულ კეთილდღეობას ეხება.  რუსეთის ეკონომიკის შესახებ სტერეოტიპული შეხედულება არსებობს, რომ ის ამ ორ სვეტს ეყრდნობა, ნავთობსა და გაზს.  უიტმორი ფიქრობს, რომ 2013 წლის განმავლობაში ეს ორივე, ასე ვთქვათ, ზეწოლის ქვეშ აღმოჩნდება.  მსოფლიო ბაზარზე ნავთობის ფასი, რომელიც ახლა ერთ ბარელზე 90 და 100 დოლარს შორის მერყეობს,  ერთობ არამყარია. მისი საგრძნობი ვარდნა კატასტროფულ შედეგს მოასწავებს რუსეთის ეკონომიკისთვის. ენერგეტიკისა და ეკონომიკის ექსპერტების თანახმად, რუსეთის ბიუჯეტი მხოლოდ მაშინ  დარჩება წონასწორობაში, თუ ნავთობის ფასი ითამაშებს 100 და 110 დოლარს შორის. ხუთი წლის წინ რუსეთის ბიუჯეტის ბალანსი 50-55 დოლარის პირობებშიც იყო შესაძლებელი.  ახლა კი გაზის ბაზარზე დომინანტის როლს რუსეთი ვეღარ თამაშობს, რადგან  მას კონკურენციის გაწევა დაუწყეს ენერგიის ახალმა წყაროებმა, როგორიცაა ფიქლის გაზი და თხევადი ბუნებრივი აირი. ეროვნული უშიშროების საკითხების მკვლევარი, პროფესორი ნიკოლას გვოზდევი, რომელიც აშშ-ის  სამხედრო-საზღვაო კოლეჯში მსახურობს,  ფიქრობს, რომ ეს რუსეთს  დიდ სიძნელეებს შეუქმნის:

„რუსებს იგივე პრობლემები გაუჩნდებათ, რაც საუდის არაბეთს ჰქონდა 1980-იან წლებში,  ენერგომატარებლების ფასების დაცემის სახით“.
გაზის და ნავთობის ფასების ერთმანეთისგან დაშორებამ, თხევადი აირის დიდი რაოდენობით გამოჩენამ მსოფლიო ბაზარზე, ფიქლის გაზის წარმოების ზრდამ - ამ ყველაფერმა შეამცირა რეჟიმის შესაძლებლობა ...

ეს რთული პერიოდი, როცა „პეტროდოლარები“ ამაგრებდა რუსეთის ეკონომიკას და საპოხის როლს ასრულებდა პუტინის პოლიტიკური მანქანისთვის, თავისი დასასრულისკენ მიდის. 2013 წლის საკვანძო შეკითხვაც ეს არის, თვლის უიტმორი, როგორ უპასუხებს ამ გამოწვევას პოლიტიკური სისტემა.  იმ პირებმა, ვისაც რუსეთის ეკონომიკაში სიტყვა ეთქმის, პრემიერის მოადგილე არკადი დვორკოვიჩმა და ფინანსთა ყოფილმა მინისტრმა ალექსეი კუდრინმა, ეკონომიკის დივერსიფიკაციის  შესახებ და ტრადიციულ ენერგომატარებლებზე მისი სახიფათო დამოკიდებულებისგან განთავისუფლების  საჭიროებაზე არაერთხელ ილაპარაკეს.  პუტინიცა და მედვედევიც გამოდიოდნენ ამგვარი მოწოდებებით, მაგრამ ეს ყველაფერი სიტყვის დონეზე რჩებოდა. უიტმორი თვლის, რომ ამ მიდგომას განხორციელება უჭირს რუსეთის ელიტის გავლენიანი ფიგურების, მაგალითად, ენერგეტიკის მინისტრის, პუტინის ძველი ახლობლის, იგორ სეჩინის მსგავსი ძალების წინააღმდეგობის  გამო.  მაგრამ ამ უმოქმედობის მიზეზი უფრო ღრმად უნდა ვეძებოთ, თვლის ანალიზის ავტორი და აზუსტებს, რომ  ეკონომიკის დივერსიფიკაციას უნდა მოჰყვეს დეცენტრალიზაცია,  ეკონომიკის სხვა, ალტერნატიული  ცენტრების შექმნა.  თუ ეს მოხდა,  პოლიტიკური ძალუფლების ახალი ცენტრებიც შეიძლება შეიქმნას, აცხადებს  ედუარდ ლუკასი:

„გაზის და ნავთობის ფასების ერთმანეთისგან დაშორებამ, თხევადი აირის დიდი რაოდენობით გამოჩენამ მსოფლიო ბაზარზე, ფიქლის გაზის წარმოების ზრდამ - ამ ყველაფერმა შეამცირა რეჟიმის შესაძლებლობა, იქონიოს  შემოსავალი ბუნებრივი რესურსებისგან. ამ შემოსავლების მოგროვება და განაწილება კი ამ  მოდელისთვის  ცენტრალურია“.

ბუნებრივი რესურსების შემცირებისა და ეკონომიკური დივერსიფიკაციის უქონლობის პირობებში, რუსეთის ხელისუფლებამ, ჩანს, გადაწყვიტა, რომ რეფორმირება სჭირდება სოციალური კეთილდღეობის სისტემას. მაგრამ ასეთი ცვლილებები პოლიტიკურ რყევებს იწვევს, მით უმეტეს, ისე ვითარებაში, როცა პუტინის მთავარი მხარდამჭერები პროვინციის ღარიბი მოსახლეობა და მუშათა კლასია. კრემლს დღემდე უწევს ბრძოლა იმ ძალასთან, რომელმაც 2005 წელს პროტესტს მიმართა სოციალური კეთილდღეობის ქსელის რეფორმირების გამო.
ახალგაზრდების ხელშეწყობას და ცვლილებას სჭირდება ინსტიტუციური მექანიზმები. თუ ეს არ არსებობს, ჩნდება პრობლემა, რადგან ახალგაზრდა თაობა იმედგაცრუებულია ...

მეორე ფაქტორი, რომელიც ანალიზის საგნად აქცია ბრაიან უიტმორმა, არის კონფლიქტი თაობებს შორის რუსეთის  ხელისუფლებაში, საერთოდ,  რუსეთის პოლიტიკურად აქტიურ საზოგადოებაში.  როცა პუტინი  2000 წელს ხელისუფლებაში მოვიდა, ის  „კა-გე-ბე-ს“ ყოფილი აგენტი იყო, ახალგაზრდა ენერგიული ლიდერი, მით უმეტეს, თავის წინამორბედ,  ბორის ელცინთან შედარებით. ათ წელიწადზე მეტი  გავიდა მას მერე. პუტინი და მისი თაობა, საფიქრებელია, რომ ძალაუფლებას შეინარჩუნებს სულ მცირე 2018 წლამდე, შეიძლება 2024- მდეც. და იმ დროისთვის მმართველი წრის საშუალო ასაკი 70-ს მიაღწევს.  ასე რომ, არ არის გამორიცხული თაობებს შორის დაპირისპირება - ამ მმართველ, უკვე ხანში შესულ და ძალაუფლების ხელში ჩაგდების მსურველ თაობას, ახალგაზრდებს შორის, თვლის უიტმორი, რომლის ნათქვამს განამტკიცებს გვოზდევი:

„ახალგაზრდების ხელშეწყობას და ცვლილებას სჭირდება ინსტიტუციური მექანიზმები. თუ ეს არ არსებობს, ჩნდება პრობლემა, რადგან ახალგაზრდა თაობა იმედგაცრუებულია, აღარ სწამს, რომ  სისტემაში წინსვლა მოელის. და თუ ყველა გზა ჩაკეტილია, ეს დაძაბულობას ქმნის“, ამბობს  გვოზდევი,  რომლის აზრითაც, სახიფათო ვითარება იქმნება,  როცა ახალგაზრდების ენერგია ცდილობს შეიჭრას ხელისუფლებაში, ჩაენაცვლოს სხვებს.

თუ როგორ განვითარდება ეს თაობათა შორის უთანხმოება, ასევე  გამოჩნდება 2013 წელს,  ფიქრობს ბრაიან უიტმორი, რომელიც იხსენებს, რომ თავისი პრეზიდენტობის დროს დმიტრი მედვედევმა ინციატივა გამოიჩინა და კრემლში მიიწვია ახალგაზრდა, როგორც იქ უყვართ თქმა, კადრები.  ამით, ანალიტიკოსების აზრით,  მედვედევმა თაობათა შორის განხეთქილებას პოლიტიკური ელემენტი შემატა. სოციოლოგმა ოლგა კრიშტანოვსკაიამ „ნეზავისიმაია გაზეტას“ უთხრა,  რომ თაობათა  შორის ნამდვილი განხეთქილება მოხდა მედვედევის მეოხებით,  როცა მან ადმინისტრაციაში ზემოხსენებული  ნაბიჯი გადადგა. კრიშტანოვსკაიას თანახმად, კონსერვატული, ასაკოვანი ნაწილი ელიტისა გააღიზიანა ამ ნაბიჯმა და მან პუტინის  მხარე დაიკავა. ახალგაზრები მედვედევს ამოუდგნენ მხარში იმ იმედით, რომ მათ დააწინაურებდნენ, თუ ის დარჩებოდა თანამდებობაზე.  სოციოლოგის დაკვირვებით,  მედვედევის მიერ მოყვანილი ხალხი უფრო გახსნილია და მეტი პლურალიზმის ნიშნებს ავლენს.    მისივე თქმით,  ზოგიერთი მიმომხილველი თვლის, რომ ეს ლიდერები ოპოზიციას ფინანსურ დახმარებასაც კი უწევენ.  საზოგადოების ის ნაწილი, რომელიც საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ  დაიბადა, თავს არათუ არ უწოდებს  პოსტსაბჭოთას, მას თავი „არასაბჭოთად“ მიაჩნია. მათ, უთხრა მოსკოვის კარნეგის ცენტრის მკვლევარმა მაშა ლიპმანმა  ჩვენს რადიოს, თავი სახელმწიფოს ვასალად აღარ მიაჩნიათ,  ისინი თავისუფლად მოაზროვნეები არიან - ეს ის თაობაა, რომელიც რუსეთის გამოღვიძებას მოიტანს და ეს პროცესი გარდაუვალიაო.


ყურადღება!
რადიო თავისუფლების ქართული რედაქციის ვებსაიტზე ფორუმებით სარგებლობისთვის აუცილებელია რეგისტრაციის გავლა.

რეგისტრაციის გასავლელად დააჭირეთ ვებსაიტის ზედა მარჯვენა კუთხეში მოთავსებულ ბმულს „რეგისტრაცია“. (რეგისტრაციის გავლის შემდეგ ელექტრონული ფოსტით მიიღებთ ავტომატურ შეტყობინებას. ყურადღება მიაქციეთ, შეტყობინება თქვენი ელექტრონული ფოსტის spam-ში ხომ არ აღმოჩნდა.) კომენტარის დასაწერად არ დაგავიწყდეთ საიტზე შესვლა.
ეს ფორუმი დაიხურა
კომენტარების რიგი
კომენტარები
     
ავტორი: tutuci
12.01.2013 02:13
მაშინ როცა მთელი მსოფლიო განვითარებისა და პროგრესისკენ მიიწევს, საქართველო ერიან ბერიანა, სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებ! - ერიან ბერიანა, რუსული ჭაობისკენ მთელი მოშურნეობით მიექანება, თავით!!!

იანუკოვიჩის პროექტის არ იყოს, ჩვენც გვიიაფდება "დენი", სააკაშვილის ფალოიდური ძეგლების ნაცვლად ბრუნდება სტალინი (ორივე უგემოვნობის და მცირეობის განსახიერება), საპატრიარქოდან დაწყებული, ევრო-რემონტს ნაჩვევი ბიზნესმენებით დამთავრებული ყველა პუტინის კარს მიადგა, სიცივეში, რიგში დგანან, არ იხევენ უკან

მონები

განსაკუთრებით დიდი მადლობა ჩვენს დიქტატორსა და მბრძანებელს (ესეც რომ ვერ მოახერხა) მიხეილ სააკაშვილს, იმისათვის რომ ამგვარად კეთილმოსურნედ აუხსნა ქართველობას დასავლეთის და დემოკრატიის ღირებულებების ფასი

დაანახა საბჭოთა სააქართველოს რომ ადრე თუ კგბ გისმენდათ აწი ვანიჩკა მოგისმენთო

ძარცვა და გლეჯვა არ დააკლო ბიზნესს

სიცოცხლე გაუმწარა ყველას ვინც ციხეში ამოყო თავი

ამას ზედ მოყვა ბატონი, მისი უდუდებულესობა ანდერს ფოგ რასმუსენის და ნატო-ევროკავშირის პრანჭვა გრეხვა ჩვენს ინტეგრაციაზე

აგერ უკვე მერამდენედ დასავლეთი ყურს არ იბერტყავს საქართველოს სტატუსზე

ისეთი შთაბეჭდილება მრჩება რომ რუსეთთან სავაჭროდ გვიყენებენ და სხვა არაფერი

ხოდა შედეგმაც არ დაახანა, იქ სადაც ანჯელინა უარს გვეუბნება, ნატაშამ მოდი გიჟოო!...

ხოდა ადგა ქართველობა და ვოვაჩკას კრემლში ეახლა

ხო სიამაყე რომლის გამოც ცუდად შემომხედავი საკუთარი ქალაქის მკვიდრი სიცოცხლეს გამოასალმა, ეგ სიამაყე, ხო სიამაყეს ეძახიან თორე... ეგ 40 მანეთიან თვითმფრინავში დატოვა

ჯერ რუსეთთან მშვიდობა გვინდაო და მერე დამწკრივდნენ ეს მონები და ლამისაა ერიან ბერიანა ფეხსაცმელები დაუწმინდონ ჟირინოვსკი-პუტინი-მედვედევის ტრიოს

დაავიწყდათ 1990-91-92-93 2008 წლები, დანარჩენ თითქმის 3 საუკუნეს რომ თავი დავანებო საერთოდ

აკაი წერეთელი ხომ იცით ყველამ, ხოდა რაც ილიას საფლავზე თქვა იგივეს იტყოდა ეხლაც

დიდი მადლობა დიქტატორ მიშას და ფრონცკ ნატო-ევროკავშირს!!!!!!!!!!!

კიდევ ერთხელ ჩაგვიფახეთ მცდელობა- რამე წესიერი შეეგნო საბჭოეთს ამოკერებულ ქართველ "საზოგადოებას"

მადლობა ბატონო, ჯორჯიან ვაინ იზ ბესტ!

ველქომ თუ ჯორჯია

ვი ლავ იუ ენდ ამერიკა

აი ნიიდ ვიზა

ზე ენდ

ავტორი: ანონიმი
11.01.2013 18:10
რუსეთში კი არა, საქართველოში რა მოხდება, ჩვენს ტვინებში და გონებაში - ეგ არის საინტერესო

გასაგებია რომ რუსულ პოლიტიკურ ცვლილებებზე საკმაოდ ვართ დამოკიდებული მაგრამ ნუ დაიჯერებთ რომ ახალი დემოკრატი რუსი მმართველობა (რასაც დიდხანს ვერ ეღირსება რუსეთი) კავკასიას თავს დაანებებს და ოსეთ-აფხაზეთს უკან გვიბოძებს

უკეთესია ჩვენ თავს მივხედოთ, ჩვენ აზროვნებას და სახვალიო გეგმებს

სხვა მასალები

კომისიები მოხელეთა შესარჩევად ემზადებიან

კონკურსის წესით საჯარო მოხელეთა შერჩევის მოსამზადებელი პროცესი პრაქტიკულად უკვე დაწყებულია და სწორედ ამას შეეხება „რეგიონალური მაცნეს“ დღევანდელი გამოშვება.
გაგრძელება

აუდიო ,,60%-იანი ბარიერი“

ახალციხის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სხდომაზე საჯარო მოხელის ატესტაციისათვის განსაზღვრულმა ბარიერმა ხმაური გამოიწვია.
გაგრძელება

აუდიო სამსახურების რეორგანიზაცია და ტესტირების მოლოდინი ლაგოდეხში

​ლაგოდეხში სამსახურების გაერთიანება და შტატების ოპტიმიზაციის პროცესი დაიწყო.
გაგრძელება

ვიდეო ჟურნალისტების აქცია გორში

​გორის თეატრის სკვერში დაიწყო და ტელეკომპანია „დიას“ ოფისთან გაგრძელდა საპროტესტო აქცია, რომელიც ამ ტელევიზიის ყოფილმა თანამშრომლებმა მოაწყვეს. აქციას გორში მოქმედი სხვა მედიასაშუალებებისა და საზოგადოების წარმომადგენლებიც შეუერთდნენ.
გაგრძელება

თქვენი პუბლიკაციები

ძვირფასო მეგობრებო,

რადიო თავისუფლების რუბრიკაში „თავისუფალი სივრცე“ შეგიძლიათ საკუთარი ბლოგებისა და პუბლიცისტური სტატიების გამოქვეყნება.

ტექსტი არ უნდა აღემატებოდეს 700 სიტყვას.

რედაქცია იტოვებს უფლებას, საკუთარი შეხედულებისამებრ შეარჩიოს ტექსტები გამოსაქვეყნებლად. ავტორებს ვთხოვთ, გაითვალისწინონ რადიო თავისუფლების სარედაქციო პოლიტიკა, რომელსაც შეგიძლიათ გაეცნოთ განყოფილებაში „ფორუმის წესები“.

ტექსტები ქვეყნდება უცვლელად, რედაქტირების გარეშე.

მასალები მოგვაწოდეთ მისამართზე: tavisupleba@rferl.org
(subject-ში ჩაწერეთ „თავისუფალი სივრცე“)

ყველაზე პოპულარული