ოთხშაბათი, 05 აგვისტო, 2015 თბილისის დრო 03:51

ორსონ უელსი – 100

„წითელი ზონის“ მორიგი გამოშვება ეძღვნება დიდი ამერიკელი რეჟისორის, ორსონ უელსის დაბადების მეასე წლისთავს. უელსი ავტორია კინოფილმისა, რომელიც დიდი ხანია, კრიტიკოსთა ლამის ყველა გამოკითხვის მიხედვით, მსოფლიოს ყველა დროის საუკეთესო ფილმადაა მიჩნეული.

"მამის ხატი"

თეატრმცოდნეები დავით გაბუნიას პიესა "ბეჩავის" ინტერპრეტაციას სამეფო უბნის თეატრში გასული თეატრალური სეზონის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან მოვლენად მიიჩნევენ. სპექტაკლი არაერთ ტაბუდადებულ და, ამავე დროს, ჩვენი საზოგადოებისთვის აქტუალურ საკითხზე დაგვაფიქრებს.

რუსული კულტურა და საქართველო

როგორია საქართველოს ადგილი რუსულ კულტურაში? რა იზიდავდათ საქართველოში რუს მწერლებს? რა განსაზღვრავდა საქართველოს ეგზოტიზაციას რუსულ ლიტერატურასა და ხელოვნებაში?

მუშტაიდის ბაღში აღბეჭდილი წარსული

1935 წელს თბილისში, მუშტაიდის ბაღში მსოფლიოში პირველი საბავშვო რკინიგზა გაიხსნა. 80 წლის წინ ჩვენში ბავშვებს მოგზაურობის, გადაადგილების, ახლოს შეცნობის სურვილს უღვიძებდნენ. რა დაგვრჩა იმ პარკებიდან და როგორ ერთობიან დღეს ჩვენი ბავშვები?

ფიროსმანი და სხვები

არაერთხელ გაგვიგია: "ნიკო ფიროსმანის ნიჭმა სარდაფიდან ამოანათა"... ამას როცა ამბობენ, ფიროსმანის გენიალურობას კი უსვამენ ხაზს, მაგრამ მაინც არ ივიწყებენ, რომ ფიროსმანი სარდაფების, სამიკიტნოების მხატვარი იყო.

ფროიდი და საქართველო

"...შურისძიებისა და დასჯის სურვილის სიმპტომი, ერთობ შორს მყოფი ქრისტესეული მიმტევებლობისა და სიყვარულის იდეალებისაგან. თანამედროვე ქართულ პოლიტიკაში ეს სიმპტომი სწორედ დიდი, ძლიერი და შურისმაძიებელი („სამართლიანობის აღდგენა“) „ზეკაცის“ თაყვანისცემაში გამოიხატება."

რა არის თანამედროვე ბალეტი?

კლასიკურ ბალეტს შეჩვეულ მაყურებელს ზოგჯერ ჰგონია, რომ „გედების ტბისა“ და „ჟიზელის“ შემდეგ ქორეოგრაფიაში უფრო მნიშვნელოვანი არაფერი შექმნილა. მაგრამ ქორეოგრაფია ვითარდება და ახალი შედევრებით მდიდრდება. მოცეკვავე და ქორეოგრაფი ნიალა გოძიაშვილი, „წითელი ზონის“ მორიგი გამოშვების სტუმარი, გიორგი გვახარიასთან ერთად საუბრობს თანამედროვე ქორეოგრაფიის ყველაზე ცნობილ წარმომადგენლებზე.

ისტორია და სტალინიზმი

როგორია წარსულის შეფასება თავისუფალ ქვეყანაში და რამდენად სურს უახლესი ისტორიის ანალიზი საბჭოთა სისტემის სიმბოლიკისგან დაცლილ სივრცეში მცხოვრებ საზოგადოებას? „წითელი ზონის“ ავტორი და წამყვანი გიორგი გვახარია ამ საკითხებზე ესაუბრება ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოქტორანტს დავით კოპალიანს.

ვინ და რატომ გვითვალთვალებს?

პირადი ცხოვრების უფლება თითქმის იგივეა, რაც სიცოცხლის უფლება. უსაფრთხოების დაცვის თანამედროვე ტექნოლოგიები საშუალებას აძლევს ხელისუფლებას (და არა მარტო მას), დააკვირდეს ჩვენს ცხოვრებას, შეინახოს ჩვენი მონაცემები. რა გვრჩება ასეთ დროს ჩვენ? გვანიჭებს თუ არა კანონი უფლებას, გვქონდეს საიდუმლო?

მხატვარი ჰომოფობიის წინააღმდეგ

რა შეუძლია გააკეთოს დღეს ხელოვანმა ჰომოფობიის წინააღმდეგ და როგორ უნდა გამოვუცხადოთ სოლიდარობა ადამიანებს, რომლებიც სახელს და გვარს მალავენ ჰომოსექსუალების მიმართ სიძულვილის გამო? ამის თაობაზე გიორგი გვახარია ესაუბრა მხატვარ ეთერ ჭკადუას, რომელიც ამერიკის შეერთებულ შტატებში ცხოვრობს და მოღვაწეობს.

ტოტალიტარიზმი და ხელოვნება

ისტორიას ანალოგიები არ უყვარს, თუმცა მაინც ადარებენ ხოლმე ერთმანეთს განსხვავებულ ეპოქებს და განსხვავებულ სისტემებს. შედარების პროცესში აღმოჩნდება, რომ ორი ყველაზე მეტად დაპირისპირებული პოლიტიკური სისტემა შეიძლება აბსოლუტურად ერთნაირი იყოს. განსაკუთრებით მსგავსია ტოტალიტარული რეჟიმების ხელოვნება, რომლის შესახებ გიორგი გვახარიას სტუმარი, ისტორიკოსი ლაშა ბაქრაძე გვიამბობს.

1 მაისი - შრომის ზეიმი, რომელიც „საბჭოთა დღესასწაული“ ჰგონიათ

1 მაისი, - მშრომელთა საერთაშორისო დღე, შრომისა და სოლიდარობის დღე, - რომელიც მიუხედავად იმისა, რომ არაერთ ქვეყანაში აღინიშნება, საქართველოში ზოგჯერ ისევ „საბჭოთა დღესასწაულად“ ითვლება. რამდენად მნიშვნელოვანია 1 მაისის აღნიშვნა დღევანდელი ქართული საზოგადოებისთვის? ამ კითხვას უპასუხებს გიორგი გვახარიას სტუმარი, იურისტი ვახტანგ ნაცვლიშვილი.

100 წელი სომეხი ხალხის ტრაგედიიდან

ტრაგედიას, რომელიც 1915 წელს ოსმანთა იმპერიის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე მოხდა, მსოფლიოს არაერთ ქვეყანაში “გენოციდს” უწოდებენ. გიორგი გვახარიას სტუმმარი, ისტორიკოსი ბექა კობახიძე გვიამბობს სომეხი ხალხის მასობრივი ხოცვა-ჟლეტის მიზეზებზე და იმაზე, ჯერ კიდევ რატომ არა აქვს ცივილიზებულ მსოფლიოს ერთი პოზიცია სომეხი ხალხის ტრაგედიის მიზეზებსა და შედეგებზე.

უდანაშაულობის პრეზუმფცია

ადამიანის უფლება, ითვლებოდეს უდანაშაულოდ მანამ, სანამ მისი დანაშაული არ დამტკიცდება, არის ადამიანის უფლებათა დაცვის საფუძველი, რომლითაც უნდა იხელმძღვანელოს როგორც ბრალდებამ, ისე დაცვის მხარემ. რამდენად იცავდა და იცავს საქართველოს ხელისუფლება, საზოგადოება უდანაშაულობის პრეზუმფციას; როგორ იყენებდნენ პრეზუმფციის პრინციპს სხვა ქვეყნებში? ამ თემაზე საუბრობს “წითელი ზონის” სტუმარი, იურისტი ინგა თოდრია.

ათი დღე პუტინის გარეშე

„წითელი ზონის“ მორიგ გამოშვებაში გავიხსენებთ მიმდინარე წლის მარტის უმნიშვნელოვანეს მოვლენებს, რომელთაგანაც გადაცემის ავტორმა გიორგი გვახარიამ გამოარჩია ერთი - ვლადიმირ პუტინის ათდღიანი გაუჩინარება. რამდენად იყო რუსეთის პრეზიდენტის გაუჩინარება „დადგმული“? და თუ დადგმული იყო, რა მიზანს ემსახურებოდა ის? რატომ დაემთხვა ეს ყველაფერი ოპოზიციის ერთ-ერთი ლიდერის, ბორის ნემცოვის მკვლელობას, რუსეთის მიმართ დაწესებულ სანქციებს და ომს უკრაინაში?

პრეზიდენტი დევნილობაში

1992 წლის 6 იანვარს პრეზიდენტმა ზვიად გამსახურდიამ და მისი მთავრობის წევრებმა ალყაშემორტყმული პარლამენტის შენობიდან გააღწიეს და საქართველოს ტერიტორია დატოვეს... საქართველოს უახლესი ისტორიის ამ ტრაგიკულ ფაქტებზე გიორგი გვახარიას საქართველოს პირველი პრეზიდენტის შვილი, ცოტნე გამსახურდია ესაუბრება.

ფოტოგრაფიის საიდუმლო

ფოტოგრაფია დღეს მოდაშია − უკვე პრაქტიკულად ყველას შეუძლია, მოიმარჯვოს კამერა ან, სულაც, ტელეფონი და „გახდეს ფოტოგრაფი“. დროის აღბეჭდვის და შეჩერების ვნება იმდენად ბუნებრივად აღიქმება, რომ აღარც არავის უკვირს, თუ ვინმე საკუთარ თავს უღებს სურათს. მით უფრო საინტერესო ხდება საუბარი ფოტოგრაფიის ბუნებაზე, ფოტოსურათის მაგიურ ძალაზე.

გიული ჩოხელი: „ისევ სიყვარულს ველი“

ქართული ჯაზის ლეგენდა, გიული ჩოხელი, 80 წლის გახდა. ის თავის შემოქმედებაზე, მუსიკაზე, პოეზიაზე, მხატვრობაზე გვიამბობს და გვიხსნის, როგორ შეიძლება შეინარჩუნო თავისუფლება იქ, სადაც თავისუფლებას ებრძვიან.

ვის ეშინია კლარა ცეტკინის?

სსრკ-ის დანგრევის შემდეგ კლარა ცეტკინი და 8 მარტი კომუნისტურ წარსულს უკავშირდებოდა. მერე კი მოსახლეობის ნაწილი ვერ მალავდა აგრესიას აქტიური ქალის მიმართ, რომელიც კლარა ცეტკინის მსგავსად იბრძოდა ქალთა თანასწორობისთვის. გიორგი გვახარიას სტუმარია ქალთა მოძრაობის აქტივისტი იდა ბახტურიძე.

2015 წლის თებერვალი

ზამთრის ბოლო თვე ლარის დაცემის, უკრაინის კრიზისის, ლავროვის მუქარის ფონზე სრულდება. მიუხედავად ამისა 2015 წლის თებერვალში საქართველოს ხელისუფლება ოპტიმიზმისკენ მოგვიწოდებდა და ლარის ასეთ გაიაფებას, როგორც წესი, ყველას და ყველაფერს აბრალებდა საკუთარი თავის გარდა.

სხვა მასალები

აუდიო ძლიერნი ამა ქვეყნისა და მათი მდიდრული საათები

​რუსეთის პრეზიდენტის პრესმდივნის დმიტრი პესკოვისა და ფიგურულ სრიალში ოლიმპიური ჩემპიონის ტატიანა ნავკას ქორწილი შეიძლებოდა ჩვეულებრივ ელიტურ ქრონიკად დარჩენილიყო.
გაგრძელება

აუდიო ობამამ წარმოადგინა საეტაპო მნიშვნელობის გეგმა კლიმატის ცვლილებებთან საბრძოლველად

აშშ-ის პრეზიდენტმა წარმოადგინა გეგმა, რომელიც ითვალისწინებს კლიმატის ცვლილებებთან დაპირისპირებას, ქვანახშირზე მომუშავე თბოელექტროსადგურების სათბურის ეფექტის გამომწვევინგაზების ემისიის შეზღუდვის გზით.
გაგრძელება

აუდიო გლეხებს თხილის მოგროვება და რეალიზება ნაადრევად უწევთ

​სამეგრელოში თხილის მოსავალს აქტიურად აგვისტოს შუა რიცხვებიდან იღებენ, თუმცა გლეხების ნაწილი ზოგჯერ პროცესს ნაადრევად იწყებს.
გაგრძელება

აუდიო გვალვა კახეთში და საზამთროს რეალიზაციის პრობლემა

კახელი გლეხები ერთდროულად რამდენიმე პრობლემის წინაშე დადგნენ. სარწყავი სისტემების არარსებობის გამო მოსავალი ხმება.
გაგრძელება

თქვენი პუბლიკაციები

ძვირფასო მეგობრებო,

რადიო თავისუფლების რუბრიკაში „თავისუფალი სივრცე“ შეგიძლიათ საკუთარი ბლოგებისა და პუბლიცისტური სტატიების გამოქვეყნება.

ტექსტი არ უნდა აღემატებოდეს 700 სიტყვას.

რედაქცია იტოვებს უფლებას, საკუთარი შეხედულებისამებრ შეარჩიოს ტექსტები გამოსაქვეყნებლად. ავტორებს ვთხოვთ, გაითვალისწინონ რადიო თავისუფლების სარედაქციო პოლიტიკა, რომელსაც შეგიძლიათ გაეცნოთ განყოფილებაში „ფორუმის წესები“.

ტექსტები ქვეყნდება უცვლელად, რედაქტირების გარეშე.

მასალები მოგვაწოდეთ მისამართზე: tavisupleba@rferl.org
(subject-ში ჩაწერეთ „თავისუფალი სივრცე“)

ყველაზე პოპულარული