ორშაბათი, 21 აპრილი, 2014 თბილისის დრო 16:09

ბლოგები

ტექსტის ზომა - +
აპრილი 2014

რატომ გადაარჩენენ ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი და ტრანსგენდერი ქართველები რესპუბლიკას

ამერიკაში, კერძოდ, ფილადელფიაში, 1787 წლის კონსტიტუციური ყრილობის განხილვები დახურულ კარს მიღმა მიმდინარეობდა. შესაბამისად, აღელვებული ხალხი გადაწყვეტილების მოლოდინში დამოუკიდებლობის სასახლის წინ იყო შეკრებილი. ერთ-ერთმა ფილადელფიელმა, მისის პაუელმა სასახლიდან გამოსულ ამერიკის ერთ-ერთ დამფუძნებელ მამას, ბენჯამინ ფრანკლინს ჰკითხა: “დოქტორო, რა მივიღეთ, რესპუბლიკა თუ მონარქია?” ფრანკლინმა უპასუხა: “რესპუბლიკა, თუ მის შენარჩუნებას შეძლებთ.”

ვფიქრობ, ჩვენში უკვე ბევრს სჭირდება იმის შეხსენება, რომ საქართველო არც თეოკრატიაა, არც მონარქია და არც მხოლოდ დემოკრატია. საქართველოს მმართველობის ფორმა არის დემოკრატიული რესპუბლიკა, რომელიც უმრავლესობის ბატონობას ნამდვილად არ გულისხმობს. ბენჯამინ ფრანკლინის ზემოთხსენებული უკვდავი ფრაზა კი რამდენიმე მნიშვნელოვან გაკვეთილს გვასწავლის:
 
1. რესპუბლიკა ღვთისგან ხელდასხმული მმართველობა არ არის, პირიქით, მისი საპირისპირო ცნებაა;
2. რესპუბლიკის შენარჩუნება არც მეტი, არც ნაკლები ჩვენზე არის დამოკიდებული;
3. რესპუბლიკის დაღუპვა მისი მტრების ძლიერების კი არა, ჩვენი სისუსტის გამო შეიძლება გახდეს შესაძლებელი.
 
გაზვიადებული ნამდვილად არ იქნება, თუ ვიტყვით, რომ ჩვენი რესპუბლიკა საფრთხეშია და მისი მთავარი შიდა საფრთხე საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სახელით მოქმედი ჯგუფია2, რომელიც დიდი ხანია, ფეხქვეშ თელავს ეკლესიისა და სახელმწიფოს გამიჯვნის უმნიშვნელოვანეს ქრისტიანულ და ამავე დროს საერო პრინციპს. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სახელით მოქმედ ჯგუფს ერთი ძალიან ეფექტიანი და ამავე დროს ამაზრზენი სტრატეგიული იარაღი უპყრია ხელთ - მას შეუძლია ცრუ მორალური პანიკის წარმოქმნა და არაინფორმირებული ადამიანებით მანიპულირება. მორალური პანიკისთვის საუკეთესო ნიადაგია ჰომოფობია, რომელიც ლამის ერთადერთი რამაა, რაც ჩვენი ქვეყნის უმრავლესობას აერთიანებს. აერთიანებს არა როგორც ერს და სახელმწიფოს, არამედ როგორც ბრბოს და, რასაკვირველია, არა ქვეყნის საკეთილდღეოდ.


მონარქია და სხვა ინიციატივები
 
გახსოვთ საუბრები მონარქიაზე? გახსოვთ სად იღებდა ისინი სათავეს? მადლობა ღმერთს, ჯერჯერობით, ინიციატორების გარდა ეს იდეა სერიოზულად არავის აღუქვამს. ისევე, როგორც, მაგალითად, აბორტის და სუროგაციის აკრძალვა, რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფისთვის ადამიანების ციხეში გაგზავნა, ჰომოსექსუალი ქართველებისთვის გამოხატვის და შეკრების თავისუფლების კონსტიტუციური უფლებების შეზღუდვა, ანტიდისკრიმინაციული კანონის დისკრიმინაციის ინსტრუმენტად გამოყენება.
 
ვფიქრობ, რაც მალე გავაცნობიერებთ ამას, მით უკეთესი იქნება ჩვენი რესპუბლიკისთვის - ეკლესიას ბევრი ისეთი ცვლილება სურს ჩვენს ქვეყანაში, რომელთა ანალოგი მხოლოდ რუსეთში ან მის სატელიტ ქვეყნებში თუ არსებობს ან რომლებიც ანაქრონიზმად შემორჩა სხვადასხვა ქვეყანაში. ეკლესია ვერ და არ უნდა იყოს ადამიანის უფლებების სფეროში უმაღლესი ავტორიტეტი. რადგან ის, რასაც დღეს ჩვენი ქვეყნის კონსტიტუცია და ჩვენს ქვეყანაში მოქმედი საერთაშორისო ნორმები აღიარებს, კაცობრიობის მრავალი საუკუნის მონაპოვარია. ეს მონაპოვარი ომებს, ჰოლოკოსტს, გენოციდს, ეთნოწმენდას და სხვა ჯოჯოხეთურ დანაშაულებსაც ეფუძნება, რომელთა ჩადენა, სხვათა შორის, სწორედ ადამიანების ღირსების და თანასწორობის უნივერსალური გაგების უარყოფას დაეფუძნა. ზუსტად იმას, რასაც ეკლესია ყოველდღე გვთავაზობს, სხვადასხვა შეფუთვით, სხვადასხვა ცრუ მორალური საფუძვლით.
 
 
უმრავლესობის უფლებები
 
ალბათ კარგად გახსოვთ უმრავლესობა-უმცირესობის სრულიად ხელოვნური და რიგიდული დიქოტომია. და, იმედი მაქვს, გახსოვთ მისი წყაროც. სკოლის ნებისმიერ მოსწავლეს, რომელსაც სამოქალაქო განათლება უსწავლია, სასაცილოდაც არ ეყოფა ეკლესიის ეს სრულიად ახალი და ფაშისტური დოქტრინა. დიახ, ფაშისტური, რადგან უმრავლეობის პრივილეგირებულ ჯგუფად გამოცხადება და უმცირესობაზე ბატონობა, ადამიანების ერთი, უნივერსალური, ადამიანური ბუნების უარყოფა, სხვა არაფერია, თუ არა ფაშიზმი.
 
სხვათა შორის, მე დიდი ხანია აღარ მჯერა, რომ უმრავლეობის უფლებებისთვის “ბრძოლა” გაუაზრებელი და ინფორმაციის ნაკლებობაზე დაფუძნებული რიტორიკაა. უმრავლესობის უფლებებისთვის ბრძოლა ყოველთვის ფარია. ყველამ კარგად ვიცით, რომ ჩვენს თვალწინ, ქუჩებში, საზოგადოებრივ ტრანსპორტში და ყველგან საშინლად ამცირებენ ფერადკანიან ადამიანებს. არ გამიკვირდება, თუ ეს სამარცხვინო რასიზმი ცოტა ხანში თეთრკანიანთა უფლებებისთვის ბრძოლით შეინიღბება და გამართლდება. თუკი უმრავლესობის სახელით მოლაპარაკე ჯგუფებს არ ავუხსნით, რომ არ არსებობს უმრავლესობის უფლებები, არსებობს ინდივიდუალური, ცალკეული ადამიანის უფლებები და თუკი ვინმეს უფლებები მეტად უნდა იყოს დაცული, ეს უმრავლესობა კი არა, სწორედ უმცირესობაა, რომელიც უფრო მეტი ჩაგვრის, დამცირების მსხვერპლია. თუ ამ ბაზისურ ჭეშმარიტებას ახლა არ შევაგნებინებთ, ცოტა ხანში გვიან იქნება, რადგან უმრავლესობა კურთხევას მიიღებს არა მხოლოდ სძულდეს, არამედ გაანადგუროს კიდეც მისგან განსხვავებული.
 
სამართლიანობისთვის კი უნდა აღინიშნოს, რომ ეკლესიისთვის ზოგჯერ არც არის აუცილებელი უმრავლესობა უმრავლესობა იყოს, მთავარია, ის პრივილეგირებული ჯგუფი იყოს. მაგალითისთვის შეგვიძლია ავიღოთ ქალები - ისინიც უმრავლესობას წარმოადგენენ საქართველოში, მაგრამ ხომ არავის გასჩენია აზრად მათი დაცვა, პირიქით, ქალი დიასახლისი, სამსახურიდან შინდაბრუნებული ქმრის მომვლელი და ფეხების მბანელი და გამრავლების საშუალებაა ეკლესიისთვის.


ტრადიციული ღირებულებები
 
არავინ საუბრობს ტრადიციულ ღირებულებებზე იმაზე მეტს, ვიდრე თავად ისინი, ვისაც საერთოდ არ აქვს წარმოდგენა ტრადიციული ღირებულებების შესახებ. ადამიანის უფლებების კონტექსტში ტრადიციული ღირებულებები, როგორც მისი საპირისპირო ცნება, ხშირად ჩნდება, ოღონდ მხოლოდ ისეთი სახელმწიფოების მხრიდან, რომლებიც ადამიანების ჩაგვრის ახალ გამართლებებს ეძებენ. მაგალითად, რუსეთი, ირანი, საუდის არაბეთი და სხვები.
 
ტრადიციულ ღირებულებებზე პარლამენტის წევრმა ნინო გოგუაძემაც ისაუბრა ამ დღეებში. მან თქვა: “ამ ქვეყანაში დაიბადა ვაჟა ფშაველა, ყველაზე თავისუფალი ადამიანი, თავისუფალი აზროვნებით, რომელმაც თავისი გენიალური პოემით "ალუდა ქეთელაური" გვითხრა ერთი ფუნდამენტური სიბრძნე, რომელსაც თანამედროვე სამყაროში ვერსად გაექცევი და ვერსად დაემალები. მან გვითხრა, რომ ადამიანისთვის ღირსებაა მთავარი და როცა შენს გვერდით სხვა ადამიანს ღირსებას ულახავენ, ვინც არ უნდა იყოს ეს ადამიანი, მტერიც რომ იყოს შენი, მისი ღირსების შელახვა შენი ღირსების შელახვაა, ხოლო ასეთი საზოგადოება თვითკმაყოფილ ჯოგად გადაიქცევა და კაპიკია მისი ფასი. სწორედ ამ ღირებულებებს ეფუძნება ქართული ტრადიციების საუკეთესო ნაწილი, სწორედ ამ ღირებულებებს ეფუძნება ქართული კულტურა და ამიტომაც არის ის ევროპული.”
 
ტრადიციული ღირებულებები თუ ევროპული ღირებულებები და ადამიანის უფლებები - ეს არის მეორე საშიში და რიგიდული დიქოტომია, რომელიც ეკლესიისგან მოდის, რაც სამწუხაროდ, მისმა ესოდენ მოშიშმა მთავრობამ უმალ აიტაცა. ეკლესია გვიმტკიცებს, რომ ჩვენი ტრადიციული ღირებულება არის განსხვავებული სექსუალური ირიენტაციის ადამიანების სიძულვილი და მათი დევნა. ჩემი, როგორც ქართველის ტრადიციული ღირებულება კი ის არის, რაც ჩემმა წინაპრებმა 1921 წლის კონსტიტუციაში ჩაწერეს: “სარწმუნოებრივი ხასიათის აქტებს არავითარი გავლენა არ აქვს მოქალაქეობრივ უფლებასა და მდგომარეობაზე“ (მუხლი 31, მესამე პუნქტი); “სახელმწიფო და ეკლესია განცალკევებულნი და დამოუკიდებელნი არიან” (მუხლი 142); “არც ერთ სარწმუნოებას არ აქვს უპირატესობა” (მუხლი 143); “ხარჯის გაღება სახელმწიფოს ხაზინიდან და ადგილობრივი თვითმმართველობის თანხიდან სარწმუნოებრივ საქმეთა საჭიროებისთვის აკრძალულია” (მუხლი 144).

ჩვენი ტრადიციული ღირებულება და წინაპრების ოცნება ისაა, რომ ეკლესია და სახელმწიფო გაემიჯნონ ერთმანეთს და ეკლესიამ არ გვიკარნახოს, თუ ვისი უგულებელყოფა და დაჩაგვრა შეიძლება. იმიტომ, რომ არავისი უგულებელყოფა და დაჩაგვრა არ შეიძლება არანაირი საფუძვლით, მათ შორის ცრუ მორალური და ტრადიციული საფუძვლებით.


ფარისევლობა

ყველამ კარგად ვიცით, თუ რა არის ეკლესიის პასუხი ჩვენში გამეფებულ სიღარიბესა და აპათიაზე - ძვირადღირებული ჯიპები და საათები. არა, ჯიპებზე და სახელმწიფო თუ ადგილობრივი ბიუჯეტიდან ეკლესიის დაფინანსებაზე არაფრის თქმას ვაპირებ. ადრე თუ გვიან ყველა მივხვდებით, რომ ჩვენივე გადასახადებით დავაფინანსეთ უსამართლობა და უთანასწორობა, რომელიც ოდესმე იმაზე უარეს ნაყოფს გამოიღებს, ვიდრე ახლა ვიღებთ. მე მინდა ახლა სხვა სახის ფარისევლობაზე ვისაუბრო, რომლის მაგალითებსაც ეკლესია აძლევს მრევლს, მთელ ქვეყანას და, რაც მთავარია, ხელისუფლებას.

სწორედ ეკლესიას უკმევს გუნდრუკს პრემიერ-მინისტრი ღარიბაშვილი, როცა შარშანდელი 17 მაისის დამნაშავეების დაუსჯელობაზე სიამაყით საუბრობს, მაშინ როდესაც საშინლად უნდა რცხვენოდეს, რომ არა მხოლოდ ადამიანების გამოხატვის თავისუფლება და შეკრების თავისუფლება ვერ დაიცვა, არამედ ლეგიტიმური გახადა მათი დარღვევა.
 
თუმცა, თუნდაც ეკლესიისგან იყოს შთაგონებული, ხელისუფლება ვერასდროს ჩამოირეცხავს იმ ლაქას, როცა ანტიდისკრიმინაციული კანონის მიღებამდე კონსტიტუციურ ცვლილებაზე დაიწყო მსჯელობა და ჰომოსექსუალური ქორწინების კონსტიტუციით აკრძალვა მოინდომა. და ეს ყველაფერი იმისათვის, რომ ოდესმე გავხდეთ იმ სამყაროს წევრი, რომელსაც ორი მნიშვნელოვანი დევიზი აქვს - “ყველა განსხვავებული ყველა თანასწორი” და “გაერთიანებული მრავალფეროვნებაში.”
 
ყველა ეს პრობლემა ნებისმიერი ქვეყნისა და კულტურისთვის არის დამახასიათებელი, ფარისევლობა პოლიტიკასთან და რელიგიასთან ყოველთვის იქნება დაკავშირებული, თუმცა მთავარი ისაა, როგორ შეგვიძლია ამოვიცნოთ და წინ აღვუდგეთ მას. მაგალითად, ერთხელ ერთმა მეგობარმა მითხრა, რომ პოლიტიკოსების თუ რელიგიური მოღვაწეების კეთილგონიერების გასაზომად ერთი მარტივი ინდიკატორი აქვს, თუ მათ ევოლუციის თეორიის არ სჯერათ, ესე იგი საღად აზროვნების უნარს მოკლებულნი არიან და მისი ნდობით ვერ ისარგებლებენ. საქართველოშიც, მტყუან-მართლის გარჩევა სულაც არ არის ძნელი, რადგან ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი და ტრანსგენდერი ქართველების მიმართ სიძულვილი არის ერისა და ბერის კეთილგონიერების საზომი. ამიტომაც, რაც უნდა ტრაგიკულად ჟღერდეს, სწორედ ისინი გადაარჩენენ რესპუბლიკას.

                                                 
1 „ქართველში“ ნებისმიერი ეროვნების საქართველოს მოქალაქე იგულისხმება. ხოლო ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი და ტრანსგენდერი ქართველები ისინი არიან, ვისაც მავანნი ზოგჯერ მხოლოდ სიტყვა “ლგბტ”-თი იმიტომ მოიხსენიებენ, რათა დაივიწყონ, რომ ისინი ცოცხალი, ამაყი და ღირსების მქონე ადამიანები არიან.

2 დიდხანს ვიფიქრე, ეკლესია მეწოდებინა ამ ჯგუფისთვის, თუ ეკლესიის სახელით მოქმედი ჯგუფი. თუმცა სანამ ქრისტიანები ამ ჯგუფს ეკლესიის სახელით მოქმედების უფლებას აძლევენ, ალბათ უპრიანი იქნება ეკლესიად მოვიხსენიოთ.

აუზ(შ)ვიცი, ანუ ვინ უფრო ყარს საქართველოში?

ვაკის, როგორც ხალხი ამბობს, “ბენდუქიძის” აუზის შესახებ იმდენი ვწერე, ერთ წიგნს გამოვცემდი უკვე. ამ ადგილმა სიგარეტისთვის თავი დამანებებინა, მძიმე დაავადება თითქმის ბოლომდე დამაძლევინა და არაერთი კარგი ადამიანიც გამაცნო; არა იმდენად “კლუბის წევრები”, რამდენადაც ე.წ. “მომსახურე პერსონალი”, ადამიანები, რომლებიც ჩემი ოჯახის წევრებივით იქცნენ; ყოველდღე ვხედავ და კარგი გამარჯობის, მოკითხვის, ყურადღების მეტი არაფერი მახსოვს მათგან.
 
ეს დაწესებულება ქართულ რეალობასაც ასახავს, იმას, თუ როგორ ეპყრობიან ადამიანებს შავ-შავ ჯიპიანი (“7”-იანის აუცილებელი ვარიაციით მანქანის ნომერში) “ახალი ქართველები” - ძველი ცეკას ყოფილი მდივნების შვილები, შვილიშვილები და ცხადია, ნაცმოძრაობის და ოცნების ეპოქაში დაწინაურებულ-გამდიდრებული ქართველობა, რომელსაც სალაპარაკოდ, ძირითადად, ორი თემა აქვს: “ნადირობა” და “მარხვა” - როგორ ეპყრობიან ადამიანებს და გარემოს.
 
მე არც ნადირობა მაინტერესებს და არც მარხვა. ამიტომ ამ ხალხთან კონტაქტში არ შევდივარ. თუმცა ერთხელ ვერ მოვითმინე და ერთ-ერთ ასეთ “კლუბის წევრს”, რომელმაც დიდხანს იწმინდა ყურები, შემდეგ ყურის ჩხირი სანაგვეს დაუმიზნა, მაგრამ მიზანში ვერ მოახვედრა, შენიშვნასავით მივეცი: დაგივარდათ-მეთქი, ვუთხარი. “არა უშავს, მოვა დამლაგებელი ბიჭი და მოუვლის”, მითხრა რაღაც წარმოუდგენელი ზიზღით სახეზე და ყურებიდან ფეხის გამშრალებაზე გადავიდა.
 
ბედი არ გინდა? მთელი ცხოვრება ვერ ვიტანდი მდიდარ ქართველებს. რაღაც ტრავმა მაქვს მიღებული ამ ხალხისგან და მაინცდამაინც ისე მოხდა, რომ ბოლო 5 წელია, დღის მნიშვნელოვან მონაკვეთს მათთან ერთად ვატარებ (ქვეყნის სათავეშიც ხომ მოგვევლინა ერთი). ერთხელ ვიფიქრე, გამოცდაა ეს, ალბათ, უნდა მოვახერხო როგორმე და დავუახლოვდე ამ ხალხს, რადგან ერთი რამ არის, რისიც ნამდვილად მჯერა - ზიზღი აბრმავებს და აზროვნების უნარს უკარგავს ყველას. ჰოდა, არ მინდა ვინმე მეზიზღებოდეს! ბოლო დროს თითქოს მივაღწიე კიდეც ამას, ჩემს თავს ვეუბნებოდი, არავინ მაძალებს აქ სიარულს, ამიტომ თუ ასეთი არჩევანი გავაკეთე, კეთილი უნდა ვინებო და გავუძლო სიტუაციას. იმასაც კი არ ვაქცევდი ყურადღებას, როგორ მიმართავდნენ აქ ახლად აყვანილ ზანგ ბიჭს, დამლაგებელს (დღეს აუზის მენეჯერმა გვითხრა, რომ ამ ყმაწვილის სამსახურში აყვანით დირექციამ ფაქტობრივად თავისი პოზიცია გამოხატა იმის მიმართ, რასაც “რასიზმი” ჰქვია): ახლად გამდიდრებული ქართველი პლებეი ზანგის დამცირებაში ცდილობდა თავის დამკვიდრებას; ასე გაზარდეს, ასე გაზარდა კულტურამ. “ჩვენ რა,ზანგები ვართ?” - ამბობდა საქართველოს პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი და ამაზე ეცინებოდათ ვიღაცებს. აგერ, ქვეყნის ყველაზე პოპულარულმა კაცმა, საქართველოს პატრიარქმა გვითხრა, მცხეთაში მხოლოდ მართლმადიდებლები და მონათლულები უნდა ცხოვრობდნენო, “ამინ, ამინ!” - იძახა ამ უკუნეთზე სრულიად მრევლმა.
 
ეს კულტურა რომ ნარცისულია, ყველაზე კარგად მოგზაურობის დროს გაიაზრებს კაცი. მახსოვს, თურქეთში პირველად რომ ვიმოგზაურე, როგორ გამაკვირვა თურქულ ავტობუსებში დაცულმა წესრიგმა და სისუფთავემ, გაოცებული დავრჩი, როცა თურქებმა შენიშვნა მოგვცეს, ხმამაღლა ნუ ლაპარაკობთო. და მერე, როცა საზღვარს აქეთ გადმოვედით და მატარებელში ჩავსხედით, როგორ ყარდა ქართული მატარებელი მოხარშული კვერცის და ოფლის სუნით. ჰო, ჰო, ის მატარებელი, რომელსაც გადაჰყავდა სრულიად ქართველობა, თურქებზე რომ ამტკიცებს ზოგჯერ, სუნი ასდით, არ ბანაობენო.
 
საერთოდ, სუნი ერთ-ერთი ყველაზე სუბიექტური შეგრძნებაა, რომელიც თეთრკანიანი დამპყრობლის კულტურამ თავის დროზე “დაახარისხა”. მახსოვს, ფრანგი კინორეჟისორი ანიეს ვარდა წერდა, ძალიან გაგვიჭირდა მაყურებლისთვის დაგვემტკიცებინა, რომ ჩვენი გმირი მონა ბერჟერონი (ფილმი “კანონის და სახურავის გარეშე”), უსახლკარო, მაწანწალა, რომელსაც ბანაობის და თავის მოწესრიგების საშუალება არა აქვს, პირველ რიგში კულტურის მსხვერპლიაო. ანიეს ვარდა გადაღების წინ ცხოვრობდა ყველაზე გაჭირვებულ ოჯახებში საფრანგეთის სამხრეთში, იმ ხალხში, ვინც ცხელი წყლის გადასახადს ვერ იხდიდა. დასაწყისში საშინლად შეგვაწუხა ამ სუნმა, გულიც კი გვერეოდაო, წერდა ვარდა, მაგრამ შემდეგ შევეჩვიეთ და ვეღარაფერს ვგრძნობდით. შესაძლებელია, იმიტომ რომ ეს ხალხი შეგვიყვარდა და სუნს საერთოდ აღარ ვაქცევდით ყურადღებასო.
 
ის ახალგაზრდა ბიჭები, რომლებიც დღეს სამარცხვინოდ გამოაგდეს “ბენდუქიძის აუზიდან”, ნამდვილად არ მიეკუთვნებიან მონა ბერჟერონის კლასს. ესენი იყვნენ არაბი ბიზნესმენები დუბაიდან, რომლებმაც ქალაქის ყველაზე ძვირ საცურაო აუზში ვარჯიში მოინდომეს - დავარცხნილები და გამოპრანჭულები. რაიმე არასასიამოვნო სუნს მათგან მხოლოდ მაშინ თუ იგრძნობდა კაცი (თუ ქალი), სექსუალური კონტაქტი რომ ჰქონოდა. ისე, გამორიცხულია რაღაც სუნი ეგრძნო, კარგი ფრანგული სუნამოს არომატის გარდა.
 
მაგრამ დიმიტრი უზნაძე ქართველი იყო და “განწყობის თეორია” დაწერა.
 
როგორც კი კლუბის წევრებმა გასახდელში შემოსული არაბულად მოსაუბრე ექვსი თუ შვიდი ახალგაზრდა დაინახეს, ჯერ ერთმანეთთან გამოხატეს აღშფოთება - ისეთი ზიზღით უყურებდნენ, რომ შემეშინდა აქვე, გასახდელში არ აეტეხათ ბათქაბუთქი. კიდევ უფრო აგრესიულები ქართველი ქალბატონები აღმოჩნდნენ. ჩემმა მეგობარმა, სოფო შამანიდიმ მიამბო ქალებზე, რომლებმაც არაბების დანახვაზე წივილ-კივილი ატეხეს, ამ აუზზე დასასვენებლად მოვდივართ, ამხელა ფულს ვიხდით და არ ვაპირებთ ჩავიდეთ წყალში, სადაც ეს ბინძურები ბანაობენო. “მე ამ ხალხთან ვმუშაობ და ვიცი როგორ ყარან”, მიმტკიცებდა ერთი კლუბის წევრიო, მითხრა სოფომ და გაბრაზებული (სოფო შამანიდი საქართველოს პრეზიდენტის მრჩეველია ეთნიკურ უმცირესობასთან ურთიერთობის საკითხებში) შევიდა აუზის მენეჯერთან, როცა გაიგო, რომ არაბები იძულებულნი გახდნენ დაეტოვებინათ აუზის ტერიტორია.
 
მენეჯერმა გვითხრა, რომ კლუბის წევრები აღშფოთდნენ, ეს არაბები ჰიგიენის წესებს არ იცავდნენ, ფეხშიშველები იყვნენ და საბანაო კოსტიუმიც არ ჰქონდათო. ჰოდა, ჰიგიენაზე ის ნადირობის მოყვარული, “მარხვადაცული” კლუბის ქართველი წევრი გამახსენდა, ყური რომ გამოიწმინდა “ზანგ დამლაგებელს” რომ უხმო, დაიკუზე და ჩააგდე ნაგავშიო.
 
არა, მეგობრებო, სისულელეა იმის მტკიცება, რომ ფაშიზმის მიზეზი მხოლოდ და მხოლოდ ყოფიერებაში უნდა ვეძებოთ და, რომ ცხოვრების დონის გაუმჯობესება, დასაქმება ქსენოფობიასთან ბრძოლის საუკეთესო საშუალებაა. დღეს მე გადავეყარე ფაშიზმს იქ, სადაც ყველაზე მდიდარი, ყველაზე შეძლებული ხალხი იკრიბება საქართველოში. სწორედ ეს ფაშიზმია - „ვაკის ფაშიზმი“ - ყველაზე საშიში ქვეყნის განვითარებისთვის და ევროპასთან ჩვენი ინტეგრაციისთვის, რადგანაც ეს ფაშიზმი შობს არასრულფასოვნების ინსტინქტისგან დაბოღმილ პლებეებს, რომელთაც ქვეყნის თავზე შესკუპების და ადამიანთა მართვის ვნება მოსვენებას არ აძლევს. მათ მოსწონთ სწორედ “ზანგი დამლაგებლები”, რადგან თავიანთ უძველეს წინაპართან, თეთრკანიან მონათმფლობელთან კავშირს ხედავენ ასე. ხედავენ და სიამოვნებისგან კრუტუნებენ, როცა ვინმეს ამცირებენ... და არავინ იცის, როგორ სუნს გრძნობს მათგან ეს “ზანგი დამლაგებელი”. შესაძლებელია, მასაც არ სიამოვნებს თეთრკანიანი ქართველის სუნი, რომელიც კი ბანაობს დღეში სამჯერ, მაგრამ ზანგისთვის მაინც ყარს.
 
როგორ უნდა გავთავისუფლდეთ ქსენოფობიის მიმართ ზიზღისგან, არ ვიცი. თუმცა სოფო შამანიდის იდეა მომწონს, იდეა, როგორ “გამოვასწოროთ” ეს ადამიანები.
 
გამოაკარით აუზის შესასვლელში წარწერა, უთხრა სოფომ ვაკის აუზის მენეჯერს, ამ ამბებით მართლაც რომ ძალიან შეწუხებულ კაცს: “ჩვენს კლუბში ყველა ადამიანი თანასწორია, მით უმეტეს მაშინ, როცა შიშველია!”

Tags:ბლოგი, ფაშიზმი, სნობიზმი, ახალი ქართველები, მდიდარი პლებეები


სოლიდარობის ძიებაში II: 1 მაისიდან 17 მაისამდე

28 მარტს საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა კიდევ ერთხელ გვაქცია საკუთარი პოლიტიკური უმწეობის მოწმეებად. 17 მაისის წინ მან კოჭი გაუგორა საქართველოს მართლმადიდებლურ ეკლესიასა და ე.წ. “მენტალურ უმრავლესობას“: თურმე “ჩვენი ერის უფლებაა“, კონსტიტუციაში ოჯახის განსაზღვრება “გამყარდეს“, როგორც ქალისა და მამაკაცის ერთობა. პრემიერს არა მარტო ის დაავიწყდა, რომ ანტიდისკრიმინაციული კანონპროექტი ისედაც არ ითვალისწინებდა ერთსქესიანი ქორწინების უფლებას, არამედ სრულიად შემთხვევით ის ადამიანებიც შემოედისკრიმინირა, რომელთა ოჯახებიც არა ქალისა და მამაკაცის ერთობისგან, არამედ მარტოხელა მშობლისგან შედგება.
 
პრემიერმა კიდევ ერთხელ მოახერხა, არარსებული, სრულიად ფიქტიური პრობლემა - ერთსქესიანი ქორწინება - ექცია დღის წესრიგის მთავარ საკითხად. ამ ტლანქმა დემარშმა კიდევ ერთხელ ცხადყო, რომ ეროვნული, რელიგიური და სექსუალური უმცირესობებით (თუ სექსუალური “უმცირესობა“ საერთოდ შეიძლება რაონდენობრივად გაზომვად ჯგუფად ჩაითვალოს) არ შემოიფარგლება ის სამიზნე ჯგუფები, რომლებსაც, დამანგრეველი ფაშისტური ჟინით, საკუთარი იდეალური კოლექტიური სხეულიდან რიცხავს ეკლესიის მიერ “უმრავლესობად“ გამოცხადებული “სისხლით“ ქართველ, მართლმადიდებელ ჰეტეროსექსუალთა ვირტუალური ერთობა. სახელმწიფომაც დაიჯერა, რომ “უმრავლესობა“ სწორედ ესაა და მასთან - “ხალხთან“ - იდეოლოგიური, კულტურული და ჟარგონული ჰარმონიით ცდილობს, მოიპოვოს და გაიმყაროს ის სიმბოლური ლეგიტიმაცია, რომელსაც ნამდვილ პრობლემებთან მიმართებაში გამოჩენილი პოლიტიკური უსუსურობის ნიადაგზე ნელ-ნელა კარგავს. ხოდა, როგორც ეკლესია გადაწვდა “ტრადიციული ორიენტაციის“ ისეთ ოჯახებს, რომლებსაც შვილები სუროგაციის ან ხელოვნური განაყოფიერების წყალობით ეყოლათ, ეკლესიისა და მის უკან მოაზრებული “უმრავლესობისადმი“ თავისი ლოიალობის ხელახლა დადასტურების მოსურნე პრემიერმაც “ტრადიციული ოჯახის“ განსაზღვრებას მარტოხელა დედები და მამები გადააყოლა.
 
კონსტიტუციაში “ოჯახის“ მაგივრად ნახსენები “ქორწინება“ თავისთავად ხომ ზედმეტად მშრალი, ფორმალური - ენჯეოშნიკური! - განსაზღვრებაა და ვერ იტევს იმ “ბუნებრივ“, ქართული სისხლითა და ხორცით გაჟღენთილ მოვლენას, რასაც ტრადიციული ოჯახი ჰქვია. ფორმალური იურიდიული ტერმინის, “ქორწინების“ გადაფარვა კონკრეტული კონსერვტიული შინაარსის შემცველი “ოჯახით“ შემთხვევითი არაა და კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ სახელმწიფოს მიერ შემუშავებული ანტიდისკრიმინაციული კანონი, ისევე როგორც ნებისმიერი სხვა კანონი, რომელიც ფორმალურად ნებისმიერ საზოგადოებრივ ჯგუფს და ინდივიდს აღუთქვამს დაცვას, ძალიან ადვილად შეიძლება იქცეს უბრალო ფარატინა ქაღალდად და მისი საყოველთაო, ფორმალური მხარე დაჯაბნოს ერთი კერძო, “უმრავლესობად“ გასაღებული საზოგადოებრივი ჯგუფის კონკრეტულმა იდეოლოგიამ.
 
ამის მომსწრენი გავხდით შარშანდელ 17 მაისს, როცა საყოველთაო ფორმალური კანონის დამცველი პოლიცია ბალერინის სიმსუბუქითა და ელეგანტურობით გადაფარფატდა განზე, რადგან დაინახა იმ “უმრავლესობის“ ძალისმიერი უპირატესობა, რომელიც საყოველთაო ფორმალური კანონის წინაშე თანასწორ “უმცირესობებზე“ უფრო თანასწორია. ის ჰარმონია, ის ორგანული ერთობა, რომელიც სახელმწიფოს სურს, რომ ეკლესიასა და “ხალხთან“ ჰქონდეს, უბრალოდ ზედმეტს და ფუჭს ხდის ნებისმიერ კონსტიტუციურ გარანტიას, რომელსაც ის უმცირესობებს ან სხვა მარგინალიზებულ ჯგუფებს ჰპირდება, რადგან სახელმწიფო ყველაზე კრიტიკულ მომენტებში ყოველთვის ამბობს უარს თავის საყოველთაო, ფორმალურ პრინციპზე, რაც მამა გაბრიელის ნეშტის ჯერ სამთავროდან სვეტიცხოველში და შემდეგ მცხეთიდან თბილისში გადასვენებ-გადმოსვენების პროცესიებში ქართული ჯარის მონაწილეობამაც აჩვენა კიდევ ერთხელ.
 
ვითომდა საზოგადოებრივი მსვლელობის უსაფრთხოების დასაცავად გამოყვანილი ჯარი, სახელმწიფოს საყოველთაო ფორმალური პრინციპის ეს ერთ-ერთი გამოვლინება, მისდა უნებურად მთლიანად გაითქვიფა “მრევლისა“ და ეკლესიის მსვლელობაში. სააკაშვილისეული “ძლიერი სახელმწიფოს“ კულტისათვის აუცილებელი აღლუმისგან განსხვავებით, სწორედ ეს იყო ღარიბაშვილისეული სახელმწიფოს სამხედრო აღლუმი, მისი 26 მაისი, სადაც ერთ მკვრივ სუბსტანციად დუღაბდება “ერი“, “ბერი“ და “მეომარი“. იმის მაგივრად, რომ კონკრეტული საზოგადოებრივ-რელიგიური ჯგუფის გადაადგილება ემართა, ჯარი თავად იქნა შესრუტული ამ ჯგუფის მიერ, სრულიად ჰარმონიულად ჩაება მის ფერხულში, რითიც კიდევ ერთხელ გამოიკვეთა ის შემზარავი პერსპექტივა, რომ საყოველთაო პრინციპებზე დაფუძნებულმა სახელიმწიფომ, პრემიერის, პოლიციისა თუ ჯარის ქმედებების სახით, გადამწყვეტ მომენტებში შეიძლება ერთ კერძო საზოგადოებრივ ჯგუფს შეერწყას და ამით რეალურად ეს კერძო ჯგუფი აიყვანოს სახელმწიფოებრივ რანგში, მისი კერძო იდეოლოგია აქციოს მთელი სახელმწიფოს მართვის არაფორმალურ პრინციპად და ამით თვალში ნაცარი შეაყაროს ყველანაირ ანტიდისკრიმინაციულ ფორმალურ კანონს. ფაშიზმი, პრინციპში, სხვა არც არაფერია.
 
თუ სახელმწიფო დღეს ფიქტიურ ლიბერალიზმს ავლენს, საზოგადოების ე.წ. პროდასავლური ფრთის ლიბერალური და მით უმეტეს ნეოლიბერალური მიდგომა იმას გვაჩვენებს, რომ ლიბერალური მიდგომა, მისი ენა და მოთხოვნები, არასაკმარისი და ფუჭია და რეალურად ვერაფერს აკეთებს იმ ჯგუფების წინააღმდეგ, რომელთაც “ბნელებს“ და ანტიდასავლურებს უწოდებს. ლიბერალური მიდგომა იმიტომაა არასაკმარისი, რომ იგი არასაკმარისად რადიკალურია. თუ ფილოსოფოსმა ჭიაბერაშვილმა “ლაბორატორია 1918“-ის (ადეკვატურად რადიკალურ) წარმომადგენლებთან მიმართებაში ეპითეტი “რადიკალი“ ნეგატიურ კონტექსტში გამოიყენა, ფილოსოფოსმა მარქსმა, რომელიც მე-19 საუკუნის შუახანებიდან მოყოლებული აჩრდილივით არ გვაძლევს საშუალებას მშვიდად ვუყუროთ სოციალურ უსამართლობას, რადიკალიზმზე შემდეგი მარტივი რამ თქვა: “იყო რადიკალური, ნიშნავს საქმეს ძირში ჩასწვდე“, რადგან სიტყვა “რადიკალურის“ ეტიმოლოგია სწორედ “ძირია“ ან “ფესვი“. სტატუს კვოს მდგომარეობაში რჩება ნებისმიერი მიდგომა, რომელიც პრობლემის მოგვარებას მისი ფესვებიდანვე არ ცდილობს და მხოლოდ ზედაპირზე ფათურობს. სწორედ ამგვარ დავარცხნილ არარადიკალურობას ავლენს ჩვენი დღევანდელი (ნეო)ლიბერალური ფრთა.
 
როდესაც კაზრეთსა და არა მარტო კაზრეთში ფეხქვეშ ითელება ადამიანის ყველანაირი ელემენტარული უფლება, თავისთავად კითხვის ნიშნის ქვეშ შეიძლება დადგეს ის, თუ რა შინაარსს დებს, მაგალითად, უკრაინის მხარდამჭერი ქართველი მომიტინგე თავის პროდასავლურ არჩევანში. დასავლურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხი მართლა მხოლოდ საკუთარი ტერიტორიული მთლიანობის თემით შემოიფარგლება? ძალაუნებურად ფიქტიური, გინდაც “ფასადურია“ ნებისმიერი პროდასავლურობა, რომელიც გადაახტება ლოკალურ დონეზე არსებულ სავალალო ვითარებას ყველაზე დაჩაგრული ფენების მატერიალური მდგომარეობისა და დამქირავებლისა თუ კანონის წინაშე სრული დაუცველობის მხრივ. შინაარსისგან იცლება დასავლურ ღირებულებებზე აპელირება, როდესაც საკუთარ ქვეყანაში დამქირავებლისთვის ფაქტობრივად მონებად არიან მიყიდული ის ადამიანები, რომელთაც არ აქვთ სხვა სამსახურის არჩევის საშუალება, როგორც ამას თავისუფალი არჩევანის ლიბერალური იდეოლოგია ქადაგებს სრულიად აბსტრაქტულად, ყველაზე დაბალი ეკონომიკური ფენის ნამდვილი მატერიალური პირობების გაუთვალისწინებლად. უკრაინისადმი სოლიდარობა და პროდასავლური რიტორიკა წესით კაზრეთზე უნდა გადიოდეს.
 
სოციალური სამართლიანობის იდეის უგულებელყოფა ნეოლიბერალების გაცხადებული მწრამსია და, შესაბამისად, მათი პროდასავლურობაც ლოგიკურადაა დაცლილი სოციალური სამართლიანობის იმ იდეისგან. არადა, ეს იდეა (თეორიულ დონეზე მაინც და მიუხედავად დღევანდელ დღეს ნეოლიბერალური ტენდენციების ბატონობისა) დასავლეთის უმთავრესი მიღწევა და ეთიკური საძირკველია. როდესაც ისინი ადამიანის გარკვეული უფლებებისთვის, მაგალითად, ლგბტ-უფლებებისთვის, იბრძვიან პროდასავლურობის ეგიდით, ქართულ კონტექსტში მსგავსი მოთხოვნა ყოველგვარ ნამდვილ, ქმედით სოციალურ საყრდენს გამოცლილი რჩება: იმ დაბალი სოციალური ფენების მოთხოვნების უგულებელყოფით, რომელთაც ჯერ ბევრი უკლიათ ლგბტ-უფლებებისათვის ბრძოლაში ჩასართველად, პროდასავლური ზედა ფენა თავად აცარიელებს შინაარსისგან საკუთარ პროდასავლურობას და სრულიად ბუნებრივად იწვევს საბაზისო პრობლემებით შეწუხებული ჯგუფების გაუცხოებას. უკრაინის ოკუპაციის, საქართველოს ოკუპაციისა თუ ლგბტ-დისკრიმინაციის წინააღმდეგ გამოსული ქართველი “ბნელს“, “ანტიდასავლურს“ უწოდებს იმ ადამიანებს, ვისი მდგომარეობის შესაცვლელადაც ის არაფერს აკეთებს. ნეოლიბერალთა აგრესიული ანტიობსკურანტული და ანტიანტიდასავლური რიტორიკა ლოგიკური შედეგია მათი უსურვილობისა, რომ საბაზისო ეკონომიკურ დონეზე რაიმე არსებითად შეიცვალოს სოციალური სამართლიანობის საკეთილდღეოდ. ხოლო, ლიბერალების ყოყმანი, მათი პროტესტის წყვეტილობა და იდეოლოგიური ბუნდოვანება სწორედ იმაში ვლინდება, რომ ვერ გადიან მულტიკულტურალიზმის, მრავალფეროვნების, კონსენსუსის, “ხიდჩატეხილობის“ აღმოფხვრისა და თავისუფალი არჩევანის ვარდისფერი რიტორიკის მიღმა და, საბოლოო ჯამში, ნეოლიბერალიზმის მიერ ნაკარნახები მიმართულების პასიურ კუდებად რჩებიან.
 
17 მაისს იზოლირებულად ლგბტ-უფლებების დაცვის მოთხოვნა ფუჭია არა უბრალოდ იმიტომ, რომ საკმარის სოლიდარობას ვერ მოიპოვებს საზოგადეობაში და მას კვლავაც “ბნელების“ შიშველი რაოდენობრივი უპირატესობა გადათელავს, არამედ იმიტომაც, რომ ქვეყნის წინაშე მდგომი ფუნდამენტური სოციალური პრობლემების უგულებელყოფის პირობებში მსგავსი საკითხები ყოველთვის ჰაერში გამოკიდებული დარჩება. რა ფორმაც უნდა მიიღოს წელს ანტიდისკრიმინაციულმა პროტესტმა, ის ქმედუნარიანობისგან იქნება დაცლილი, თუ მისი ჩასმა უფრო დიდ კრიტიკულ კონტექსტში არ მოხდება - თუ 17 მაისი არ იქცევა იმ კულმინაციურ დღედ, როცა 1 მაისიდან მოყოლებული ერთ სივრცეში შეიკრიბება ყველა ის ჯგუფი, რომელიც ნამდვილი, სოციალური პრობლემების მოგვარებისათვის იბრძვის, იქნებიან ეს მუშები, მეხანძრეები, მძღოლები, ქალთა დისკრიმინაციის წინააღმდეგ მებრძოლი ფემინისტები, ეკოლოლოგიური პოლიტიკის ქომაგი პარტიზანი მებაღეები, საყრდისის დამცველები თუ ხუდონჰესის მოწინააღმდეგეები, რომლებიც უბრალოდ სვანეთში მოსალოდნელ ეკოლოგიურ კატასტროფას კი არ აპროტესტებენ, არამედ ხაიშელთა ყველაზე ფუნდამენტური უფლების - საკუთარ მიწაზე და საკუთარ სოციალურ საარსებო გარემოში ცხოვრების გაგრძელების - ხელშეუხებლობისთვის იბრძვიან.
 
1 მაისიდან 17 მაისის ჩათვლით სასურველია უწყვეტი სახე მიიღოს არსებული სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობისა და პოზიციების გადააზრებისა და გადაფასების აქციამ; უპრეცედენტო სოლიდარობის გამოხატვით საფუძველი ჩაეყაროს სოციალური ემანსიპაციის პროცესს. დავანახვოთ მათ, ვისზეც რეალურად ძალადობენ, - მუშებს, ქალებს, ეკოკატასტროფისა და საკუთარი საარსებო ალაგის მოშლის პირას მყოფ ადამიანებს, - რომ საზოგადოება მყარ მზაობას ავლენს, მათ თავიანთი მოთხოვნების, სატკივრის გამოთქმაში დაეხმაროს და მათი ნამდვილი პრობლემების ენაზე საუბრით მათი მდგომარეობის გაუმჯობესებისათვის ბრძოლაში ჩაერთოს. მხოლოდ ამგვარი ძალისხმევის მეშვეობით და არა მზა რიტორიკული შაბლონებით გახდება შესაძლებელი ფართო საზოგადოებრივი ფენებისთვის არა უბრალოდ პროდასავლური არჩევანის უპირატესობის გაგებინება და მისი ნამდვილი შინაარსით შევსება, არამედ ამავე დროს მათი იმ ბრძოლაში ჩართვაც, რომელიც დასავლური სამყაროს წიაღშივე სოციალური სამართლიანობისათვის შექმნილი ნეოლიბერალური და ნეოფაშისტური საფრთხის წინააღმდეგ მიმდინარეობს.
 
ზემოთ ჩამოთვლილი პრობლემები ის მატერიალური, ხელშესახები სინამდვილეა, რომლის სისტემურ გადაფარვას, გაყალბებას და არარსებული პრობლემებით ჩანაცვლებასაც ცდილობს სახელმწიფოს და ეკლესიის ტანდემი. როდესაც ეკლესია ლგბტ-შეთქმულებისა და სხვა ათასნაირი კუდიანის წინააღმდეგ გეშავს ცხოვრებით უკმაყოფილო ადამიანთა დიდ მასებს (იქნება ეს ქუჩის აქციებში თუ ქადაგებისას), ამით არარსებულ პრობლემაზე ხდება იმ ენერგიის გადამისამართება, რომლის ადეკვატური, სინამდვილის შესაბამისი გამოხატულება სოციალური უსამართლობის გაპროტესტება და სოციალური პრობლემების ენით საუბარი იქნებოდა. გარდა იმისა, რომ ლგბტ თემი აღიქმება მაძღარი, დეკადენტი, ფესვამოძირკვული ქართველების დაჯგუფებად, ეკლესიაც და მასზე სწორების მქონე პოპულისტი პოლიტიკოსებიც იმას, რაც სოციალური აჯანყების ენაზე უნდა გამოთქმულიყო, რაღაც კოლექტიური ეროვნულ-რელიგიურ-მასკულინური სხეულის ენაზე თარგმნიან. ამ ფიქტიურ სხეულში ერთიანდება ის საშუალო ფენაც თუ ის ქალაქში კონცენტრირებული დიდი საზოგადეობრივი ჯგუფები, რომლებიც მდიდრები არ არიან, მაგრამ საკმარისი შემოსავალი კი აქვთ იმისათვის, რომ სრულფასოვნად ჩაერთონ ეკლესიის მიერ აწყობილ ბიზნესსისტემაში და ფული ხარჯონ ეკლესიის მიერ შემოთავაზებულ, სოციალიზაციის მეინსტრიმულ ფორმად ჩამოყალიბებულ რიტუალებსა და მასობრივად წარმოებულ საკრალურ ნივთებში (მამა გაბრიელის ფოტოხატები და ა.შ.).
 
როგორც მუშის დამშეული და შემცივნული სხეული გადაიფარება ზემოხსენებული ფიქტიური ნაციონალისტურ-რელიგიური და პატრიარქალური გენდერული წარმოდგენებით დატვირთული სხეულით, ისევე გადაიფარა და გაყალბდა ციხის სკანდალის დროს პატიმრების, მათ შორის ქალთა, წინააღმდეგ სისტემური, სრულიად ბანალური და შიშველი ძალადობა ცოცხსა და მამაკაცის ანალურ ზონაზე ფიქსირებით, თითქოს არც ციხეში ქალთა გაუპატიურება ყოფილიყო განსაკუთრებული პრობლემა და არც ძალადობის სხვა ფორმები. საბოლოო ჯამში, ორგანული პროტესტიდან ძალადობის, როგორც სისტემური მოვლენის, წინააღმდეგ მომდევნო წლების პოლიტიკურ ფოლკლორში დაილექა მხოლოდ და მხოლოდ უტრირებული, პათეტიკური რიტორიკა იმის შესახებ, რომ “კაცებს გვიუპატიურებდნენ“. დღეს, უკვე ქართული ოცნების და არა ნაციონალების პირობებში წარმოშობილ წამების ფაქტებს ხომ საერთოდ არანაირი ყურადღება არ ექცევა, რადგან ძალადობას მხოლოდ ერთი კონკრეტული პარტიის მიმართ პათეტიკით დახუნძლულ ბრაზთან, ღრმა სექსუალურ შიშებთან და “ღირსების“ მასკულინურ-მაჩისტური გაგების შეურაცხყოფასთან ბმაში აღვიქვამთ. ასევე იკავებს ქალების წინააღმდეგ ოჯახური ძალადობის ადგილს აბსტრაქტული აპელირება თამარ მეფის არსებობაზე ჩვენს ისტორიაში, ქალის დაქვემდებარებულობის რელიგიურ დასაბუთებაზე ან იმაზე, რომ სინამდვილეში ქალი, რომელიც არა ქალი, არამედ “მანდილოსანი“ ან “საქალბატონეა“, ყველაზე დაფასებული სწორედ საქართველოშია.
 
რაც შეეხება კონკრეტულად კაზრეთელ თუ ჭიათურელ მუშებს, ეკლესიას ისინი თავისთავად ნაკლებად აინტერესებს. მას სწორება ურბანულ ფენებზე უფრო აქვს, რადგან ფული (სულერთია, ბევრი თუ ცოტა) სწორედ დიდ ქალაქებშია. კაზრეთელ პროლეტარს კი არც ფული აქვს და არც მიწა, რომ კახელი გლეხივით მიწა მაინც წაგლიჯოს, როგორც ეს მრავალჯერ მოხდა ბოლო წლების მანძილზე რეგიონებში. ეკლესიას უმალ მუშის დამქირავებელი უფრო აინტერესებს, რომელიც მას პროლეტარის მიერ წარმოებულ პროდუქციას აკურთხებინებს და ამით დამქირავებელსაც გაუზრდის მოგებას და თავადაც იხეირებს ფინანსურად. ეკლესიას მუშები ახსენდება პირველ რიგში მაშინ, როცა, სახელმწიფოს ან საწარმოს ინტერესებიდან გამომდინარე, მათი სოციალური პროტესტის ჩაცხრობა ხდება საჭირო “მორჩილებისაკენ“ მოწოდებით ან თუნდაც პატრიარქთან შუამდგომლობის დაპირებით.
 
საზოგადოების იმ მხრიდან, რომელიც პრეტენზიას აცხადებს პოლიტიკურ სიჯანსაღეზე, ამიტომაა აუცილებელი და გადაუდებელი სოციალურ ემანსიპაციაზე მუშაობა; იმის უზრუნველყოფა, რომ მუშებს, როგორც ყველასგან და ყველაფრისგან მიტოვებულ ჯგუფს, საკმარისი სოციალური თვითცნობიერება გაუჩნდეს, რათა შემდგომში თავისი ნამდვილი მოთხოვნები არც ჯონდი ბაღათურიას და მსგავსი დამშეული პოლიტიკური სვავების მიერ იქნეს გადამისამართებული ნაციონალისტური რიტორიკისა და არარსებული მტრების დევნისაკენ, და აღარც თვითონ მუშებს გაუჩნდეთ სურვილი საკუთარი სოციალური პრობლემების მოგვარებაზე ინიციატივის აღება და სრულიად მატერიალური გასაჭირის ენაზე საჯარო სივრცეში საუბარი ჩაანაცვლონ საპატრიარქოსგან მხარდაჭერის მოთხოვნით ან მამა გაბრიელის ნეშტთან სურვილების ჩათქმით. ხსენებული არარსებული მტერი შეიძლება განურჩევლად იყოს, როგორც ლგბტ თემის წარმომადგენელი (მით უარესი, თუ ის ებრაელობაშიცაა ეჭვმიტანილი) ისე აღმოსავლეთის ქვეყნებიდან ყოველგვარი შრომითი პირობების დარღვევით შემოყვანილი იაფი მუშახელი, რომლის წინააღმდეგ ქსენოფობიური რეაქციაც იკავებს იმ კრიტიკული პერსპექტივის ადგილს, “გადამთიელების“ მიერ “ქართველობის წართმევის“ ისტერიული შიშის მაგივრად სრულიად რაციონალურ ნეოლიბერალურ ეკონომიკურ მოდელს რომ უნდა ააშკარავებდეს და შრომითი უფლებების ენაზე ითხოვდეს კუთვნილს.
 
1 მაისი სწორედ იმიტომ უნდა დაისახოს ახლებური სოციალური პროტესტის ათვლის წერტილად, რომ შრომის სტაბილურობისა და უსაფრთხოების დაცვის დღეს ყველა სოლიდარულმა ჯგუფმა უნდა დაიწყოს ისეთ ადეკვატურ ენაზე საუბარი, რომელიც შეძლებს, ჯადო მოხსნას ჩვენს საარსებო სივრცეს, ძალა წაართვას გაბატონებულ პათეტიკურ, რომანტიკულ, მითოლოგიურ ენასა და წარმოდგენებს, ისტორიულ-რელიგიურ-ლიტერატურულ მეტაფორებად და ლექსებად რომ ამბობს თავის სიძულვილს არარსებული მტრების მიმართ და ამ რომანტიკულ ფიქტიურ პოლიტიკურ ენასა და სხეულში გაერთიანებით ადამიანების სრულ გააპოლიტიკურებას უწყობს ხელს. სოციალური პრობლემების ენა იმდენად დომინანტური უნდა გახდეს, რომ, მაგალითად, იმ 650 ბათუმელ სტუდენტს, რომელიც ორგანიზებულად გამოემართა თბილისისკენ, რათა სამების საკათედრო ტაძართან ჩამომდგარ უსასრულო რიგებს შეერთებოდა მამა გაბრიელის ნეშტის მოსალოცად, ანდა თუნდაც ეკლესიის მიერ ნაკარნახები კოდებით ალაპარაკებულ დალხენილ, ე.წ. “ნოვი გრუზინების“ ფენას, აღარ მიეცეს საშუალება, თავისი რელიგიურ-ნაციონალისტური აპოლიტიკური ოხშივრის კომფორტსა და ზეციური მადლისათვის ვაჭრუკანულ ბრძოლაში გამოიკეტოს.
 
1 მაისი იმიტომაა ათვლის წერტილი ფართო სოლიდარობის მოძრაობისათვის, რომ მკაფიოდ უნდა დაფიქსირდეს ნეოლიბერალური მიდგომის მავნებლობა სოციო-ეკონომიკურ დონეზე და მისი უსუსურობა იმ “სიბნელესთან“ ბრძოლაში, რომელსაც ნეოლიბერალიზმი თავად წირავს “სიბნელისათვის“ და რომელსაც შემდგომში თავად იყენებს იმისათვის, რომ რეაქციული ძალების წინააღმდეგ პროგრესულ კულტურულ-იდეოლოგიურ ბრძოლად მოთარგმნოს მის მიერ მოთხოვნილი და შენარჩუნებული სოციო-ეკონომიკური სტატუს კვო. ჩემი სურვილი იქნებოდა, 1 მაისიდან 17 მაისის ჩათვლით უწყვეტად ჰქონდეს ადგილი დისკუსიებს, პერფორმანსებს, საჯარო მოხსენებებს, სადაც თითო ჯგუფი ერთმანეთს დაეხმარება იმის გაცნობიერებაში, რომ ჯანსაღი სოციალური გარემოს მიღწევა მხოლოდ სოციალური უსამართლობის საკითხის წინ წამოწევითაა შესაძლებელი.
 
ჩვენი ვალია, მუშებს გავაცნობიერებინოთ, რომ მათი პრობლემები პოლიტიკური პრობლემებია და რომ მათ თავად უნდა აიღონ ინიციატივა ამ პრობლემების მოგვარებაზე და არ გადაულოცონ თავიანთი პასუხისმგებლობა “პროფესიონალ“ პოლიტიკოსებს ან პროფკავშირების ხელმძღვანელობას, რომლებიც, მუშების არასაკმარისი ორგანიზებულობისა და გათვითცნობიერებულობის პირობებში, არასოდეს გაატარებენ ბოლომდე და სათანადოდ მუშების ინტერესებს. მუშებმა, როგორც ყველაზე დაუცველმა და შიშველმა საზოგადოებრივმა ჯგუფმა, უნდა დაინახონ, რომ იმ ჯგუფებს, რომლებიც ეკოლოგიურ, ლგბტ თუ ოკუპაციის საკითხებს აპროტესტებენ, აქვთ იმის ორგანული ნება, რომ მათი მატერიალური პრობლემები გააჟღერონ, ამ სოციალური პრობლემების ენით დაიკავონ ის სივრცე, რომელშიც ახლა ეკლესიაა გაბატონებული თავისი ფიქტიური პრობლემებითა და ნაციონალისტურ-რელიგიური მისტიფიკაციებით.
 
რა თქმა უნდა, გულუბრყვილო იქნებოდა იმის ფიქრი, რომ სოციალური მდგომარეობის რადიკალური გაუმჯობესება მყისიერად მოაგვარებს ჰომოფობიისა თუ ზოგადად ქსენოფობიის საკითხებს - 17 მაისსაც ალბათ ისევ გამოვლენ ჰომოფობიური რიტორიკით ისინი, ვისაც 1 მაისს ვედგებით მხარში მათი უფლებების დასაცავად. მაგრამ სოციალური პრობლემების ბანალურ, არარომანტიკულ ენაზე ამეტყველება თავისთავად აუცილებლად წარმართავს ბრძოლას, ამ უწყვეტ, დაუსრულებელ ბრძოლას, სწორი მიმართულებით, ნამდვილი პრობლემების მიმართულებით და კანონზომიერად შეუწყობს ხელს ამგვარი ადეკვატური, ერთდროულად “ქვემოდან“ და “ზემოდან“ მომდინარე სოლიდარული ბრძოლის პირობებში სოციალური გარემოს გაჯანსაღებას, როგორც იდეოლოგიურ ისე ეკონომიკურ დონეზე. სიჯანსაღე სწორად მიმართულ, პერმანენტულ ბრძოლაში მდგომარეობს და არა ფიქტიურ ჰარმონიასა და შეხმატკბილებულობაში.
 
დარჩა ერთი თვე. იწყება სოლიდარობის მძივისათვის მსხვილი და წვრილი ბურთულების შეგროვება. ბურთულების ასაცმელად სასურველი გრძელი და მოქნილი ძაფი: სტუდენტობა.

Tags:პოლიტიკა, ბლოგი, საზოგადოება, სოლიდარობა, სოციალური პრობლემები

აპრილი 2014

კალენდარი

თქვენი პუბლიკაციები

ძვირფასო მეგობრებო,

რადიო თავისუფლების ვებსაიტზე შეიქმნა ახალი რუბრიკა „თავისუფალი სივრცე“, რომელშიც შეგიძლიათ საკუთარი ბლოგებისა და პუბლიცისტური სტატიების გამოქვეყნება.

ტექსტი არ უნდა აღემატებოდეს 700 სიტყვას.

რედაქცია იტოვებს უფლებას, თავისი შეხედულებისამებრ შეარჩიოს ტექსტები გამოსაქვეყნებლად. ავტორებს ვთხოვთ, გაითვალისწინონ რადიო თავისუფლების სარედაქციო პოლიტიკა, რომელსაც შეგიძლიათ გაეცნოთ განყოფილებაში „ფორუმის წესები“.

ტექსტები ქვეყნდება უცვლელად, რედაქტირების გარეშე.

მასალები მოგვაწოდეთ მისამართზე: tavisupleba@rferl.org
(subject-ში ჩაწერეთ „თავისუფალი სივრცე“)

ყველაზე პოპულარული