ორშაბათი, 30 მარტი, 2015 თბილისის დრო 00:47

ბლოგები

მარტი 2015

რატომ სჭირდება საქართველოს უკეთესი სამეცნიერო ბიბლიოთეკები

შეიძლება ეს თემა ბევრმა რადიო „თავისუფლების“ ბლოგის ღირსადაც არ მიიჩნიოს, მაგრამ მე მაინც ვფიქრობ, რომ დროა მეცნიერების პოლიტიკურ და ეკონომიკურ მნიშვნელობაზე დავფიქრდეთ. იმისათვის, რომ უკეთესი ეკონომიკა გვქონდეს, აუცილებელია არა მხოლოდ ადგილობრივი კომპეტენტური კადრების მომზადება, არამედ სამეცნიერო ინოვაციების, „ნოუ ჰაუების“ შექმნა. სამეცნიერო და საგანმანათლებლო პროცესი ერთმანეთთან მჭიდროდ არის გადაჯაჭვული - შეუძლებელია სტუდენტებისთვის მაღალი ხარისხის განათლების მიწოდება წარმატებული მეცნიერების მომზადების გარეშე და პირიქით.

90-იანი წლებიდან მოყოლებული ქართული საგანმანათლებლო და სამეცნიერო სივრცე ე.წ. „ტვინების გადინების“ ტენდენციის მსხვერპლი გახდა. „ტვინების გადინება“ ეწოდება წარმატებული მეცნიერების, სტუდენტებისა და პროფესიონალების ემიგრაციას, როგორც წესი, განვითარებადიდან განვითარებულ ქვეყნებში (ან იქ, სადაც სამეცნიერო და საგანმანათლებლო საქმიანობისთვის უკეთესი პირობები არის შექმნილი). მოცემულ ეტაპზე იმ ძირითადი სოციალური და ინსტიტუციური ფაქტორების უმეტესობა, რაც „ტვინების გადინებას“ უწყობს ხელს, კვლავ დიდ გავლენას ახდენს ქართულ აკადემიურ სფეროზე. ამავე დროს, სხვადასხვა მიზეზებით მოსალოდნელია ამ პროცესის შენელება, თუ არა შემოტრიალება. ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რაც „ტვინების გადინების“ პროცესს შეანელებს, არის ის, რომ საქართველოს კარგა ხანია გაუჩნდა პოლიტიკური მომავალი და ევროპულ სტრუქტურებში ინტეგრირების შანსი. ეს, ჩემი აზრით, საქართველოთი პროფესიულ დაინტერესებას აუცილებლად გაზრდის, იმას რომ თავი დავანებოთ, რომ ემიგრირებულ მეცნიერებს და პროფესიონალებს აქვთ მჭიდრო კულტურული და სოციალური კავშირები თავიანთ სამშობლოსთან, ნაციონალური იდენტობა არ აქვთ შეცვლილი და არ არიან მთლიანად მოწყვეტილი ადგილობრივ პროცესებს (ყველაზე კარგი მაგალითი არის მიუნხენის ლუდვიგ-მაქსიმილიანის უნივერსიტეტის ფიზიკის პროფესორი გია დვალი, რომელიც ამ დრომდე აქტიურად არის დაკავებული საზოგადოებრივი მოღვაწეობით საქართველოში).

საქართველოში მიმდინარე პროცესები უბიძგებს აქაურ მეცნიერებსაც, მეტი წვლილი შეიტანონ ადგილზე მეცნიერების განვითარებაში. სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ის, რომ სახელწიფო ყველანაირი საშუალებით ხელს უწყობდეს ქართული აკადემიური სფეროს განვითარება. ამისათვის საჭიროა გაცილებით მეტი ფინანსური რესურსების გამოყოფა მეცნიერებისთვის, პირველ რიგში კი სამეცნიერო და საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება.

„საქართველოს რეფორმების ასოციაციის“ მიერ შარშან ჩატარებული კვლევის მიხედვით, რომელიც ძირითად საქართველოში სოციალური მეცნიერების განვითარების დონეს ეხებოდა, კვლევითი და საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის არარსებობა კვლევითი პროცესის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შემაფერხებელი ფაქტორია. აქ უმთავრესად იგულისხმება სამეცნიერო ბიბლიოთეკების მწირი რესურსები.

სამეცნიერო ბიბლიოთეკები შეგვიძლია ორ ნაწილად დავყოთ: ელექტრონულ ბიბლიოთეკებად, სადაც ძირითადად აკადემიურ ჟურნალებში დაბეჭდილი სტატიები მოიპოვება, და ტრადიციულ ბიბლიოთეკებად, სადაც სამეცნიერო წიგნები არის დაცული ბეჭდური და ზოგ შემთხვევაში ელექტრონული ფორმით. ელექტრონული ბიბლიოთეკების სიმწირე განსაკუთრებით თვალში საცემია და პირდაპირ მოქმედებს საქართველოში არსებული სამეცნიერო კვლევის ხარისხზე. იმისათვის, რომ მეცნიერმა მაღალი დონის კვლევა ჩაატაროს, აუცილებელია, რომ მას ჰქონდეს წვდომა თავის დარგში ჩატარებულ უახლეს კვლევებზე. ქართულ უნივერსიტეტებს კი წვდომა ძირითადად ისეთ ელექტრონულ ბიბლიოთეკებზე აქვთ, სადაც არქივში გადატანილი, შედარებით მოძველებული სტატიებია დაცული. იმისათვის, რომ უახლეს სტატიებზე წვდომა გვქონდეს, საჭიროა თავად საგამომცემლო კომპანიების ლიცენზიის მოპოვება. დღეისათვის მსოფლიო აკადემიურ ბაზარზე სამი ყველაზე დიდი აკადემიური საგამომცემლო კომპანია მუშაობს: Reed Elsevier, Springer და Wiley. ეს სამივე ჯამში მოიცავს გამოცემული აკადემიური სტატიების 42 %-ს.

Elsevier-ის მონაცემთა ბაზებზე წვდომა განათლების სამინისტროს დახმარებით ზოგიერთ საჯარო უნივერსიტეტს უკვე აქვს (Springer-ზე წვდომის ლინკი მოიპოვება თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ვებსაიტზე, თუმცა ამ მონაცემთა ბაზის შესახებ არაფერია ნათქვამი ილიას უნივერსიტეტის ვებსაიტზე. საჭიროა ელექტრონული ბიბლიოთეკების ისე შევსება, რომ ადეკვატური რესურსები არსებობდეს ნებისმიერ აქტუალურ დარგში კვლევის ჩასატარებლად. ეს გულისხმობს როგორც უკვე არსებული სერვისების უკეთ გამართვას და კოორდინაციას, ასევე ახალი სერვისების დამატებას (მათ შორის, ზოგიერთი აქტუალური დარგისთვის სპეციფიური გამოცემების გამოწერას). დამატებით, მნიშვნელოვანია არსებული სერვისების განვრცობა აკრედიტირებულ კერძო უნივერსიტეტებზეც, ვინაიდან, საქართველოში ისედაც მწირი ადამიანური რესურსების არსებობის პირობებში, კერძო სექტორის სახელმწიფო პროგრამებიდან გამორიცხვა გამართლებული ვერ იქნება.

რაც შეეხება ტრადიციულ ბიბლიოთეკებს, აქ საქმე გაცილებით უფრო მძიმედ არის. მართალია, არსებობს ეროვნული სამეცნიერო ბიბლიოთეკა, მაგრამ მისი რესურსები უაღრესად შეზღუდულია. ამაში დასარწმუნებლად სტუდენტებს და მკვლევრებს მარტივი ექსპერიმენტის ჩატარებას ვთავაზობ: ადექით და ბიბლიოთეკის საძიებო სისტემაში შეიყვანეთ თქვენს დარგში გამოცემული ყველაზე მნიშვნელოვანი სამეცნიერო წიგნები. გარწმუნებთ, რომ უმრავლეს შემთხვევაში ასეთების პოვნას ვერ შეძლებთ (მაგალითისთვის, მე ვეცადე მომეძებნა პოლიტიკის ფილოსოფიაში ან პოლიტიკის მეცნიერებაში გამოცემული კლასიკად მიჩნეული წიგნები და თითქმის ვერც ერთს ვერ მივაგენი). სამეცნიერო კვლევის ასეთ პირობებში ჩატარება შეუძლებელია, როცა არათუ უახლესი შრომების, არამედ კლასიკად მიჩნეული წიგნების მოპოვების შესაძლებლობაც კი არ არსებობს (ცინიკოსებმა ამაზე შეიძლება მკვლევრებს ურჩიონ, რომ ე.წ. „ტორენტებიდან“, მეკობრულად გადმოწერილი წიგნებით იხელმძღვანელონ).

საქართველოს აქვს ამბიცია, რომ იყოს ქვეყანა, რომელიც შეძლებს საკუთარი თავის წარმატებულად მართვას. ადგილობრივი მეცნიერების განვითარების გარეშე შეუძლებელი იქნება ამგვარი ინტელექტუალური დამოუკიდებლობის მოპოვება, რომელიც შემდგომ აუცილებლად გადაითარგმნება სოციალურ და ეკონომიკურ განვითარებაში. თუ სახელმწიფოს ეს ჭეშმარიტება გათავისებული აქვს, აუცილებელია, რომ მან გადადგას ქმედითი ნაბიჯები მდგომარეობის გამოსასწორებლად - სულ მცირე, სამეცნიერო და საგანმანათლებლო ბიბლიოთეკების გასაუმჯობესებლად მაინც.

 

Tags:საზოგადოება, მეცნიერება, პოლიტიკა


„საზეიმო ქელეხის“ მოლოდინში

2008 წლის აგვისტოს ომში განცდილი სამხედრო მარცხის შემდეგ საქართველოს საზოგადოების დიდმა ნაწილმა, მაშინდელი მმართველი პოლიტიკური ძალის მძლავრი პროპაგანდისტული „ბრეინუოშინგის“ წყალობით, რამდენიმე წელი იცხოვრა იმის მოლოდინში, რომ რუსეთი დღე-დღეზე დასუსტდებოდა, დაიშლებოდა და ამის შედეგად საქართველო უმტკივნეულოდ და სწრაფად აღადგენდა კონტროლს ოკუპირებული აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის რეგიონებზე.

იმხანად კრემლის მიერ საქართველოს დამოუკიდებლობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულის გამო ჩრდილოელი მეზობლის სახელმწიფო პოლიტიკის მიმართ ანტაგონიზმი იმდენად დიდი იყო, ხოლო სიძულვილი იმდენად საყოველთაო, რომ საზოგადოების მოაზროვნე ნაწილშიც კი მკრეხელობად ითვლებოდა მსჯელობა იმაზე, თუ რა გზებით, ვისი დახმარებით, რა დროში და რის ფასად მოახერხებდა საქართველო დაკარგული კონტროლის აღდგენას მოვლენათა ასეთი სახარბიელო სცენარით განვითარების შემთხვევაში.

არადა, თუ უახლეს ისტორიას გადავავლებთ თვალს, ძნელი წარმოსადგენია ეკონომიკურად იმაზე უფრო დაუძლურებული, სამხედრო ორგანიზაციის თვალსაზრისით დაქვეითებული, სოციალურად თუ პოლიტიკურად არასტაბილური ქვეყანა, როგორიც რუსეთი იყო 1990-იანი წლების დასაწყისში. მაგრამ მაშინაც კი, ამ ძალაგამოცლილმა გიგანტმა იოლად მოახერხა საქართველოში „მართვადი ქაოსის“ დანერგვა, პოლიტიკური ძალების გათიშვა, ქვეყნის ეკონომიკური დასუსტება და საქართველოს არმიის განადგურება აფხაზეთში, რასაც შედეგად მოჰყვა დამპყრობლის წინაშე დაჩეხილ-დანაწევრებული საქართველოს ფაქტობრივი კაპიტულაცია და რუსეთის მიერ შექმნილ დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობაში თავჩაქინდრული შესვლა.

მაგრამ საქართველოში, სადაც ლამის ყველა ტრაგიკული მოვლენა ფატალიზმით, განგების ნების გარდუვალობით თუ გარე ძალების მტრული მოქმედებით აიხსნება, არ უყვართ ისტორიის კრიტიკული შეფასება და საკუთარი წილი პასუხისმგებლობის აღიარება. ჩვენში უფრო იოლია „ააგდო“ პუბლიკა და დააჯერო, რომ მალე მტერი დაუძლურდება და მოკვდება, „საქართველო კი ჰგიეს უკუნითი უკუნისამდე“.

ამასთან, ეს ქართული მიამიტობა ჭეშმარიტად ამოუწურავია და ის მეტნაკლებად ახასიათებს ყველას: ულტრანაციონალისტებსაც და ულტრალიბერალებსაც, პატრიოტებსაც და ურაპატრიოტებსაც, ჟურნალისტებსაც და ფსევდოჟურნალისტებსაც.

სწორედ ამ რეპერტუარიდან არის ის აჟიოტაჟიც, რამაც ამ დღეებში მოიცვა ქართული საინფორმაციო სივრცე და ბლოგოსფერო. საუბარია ვლადიმირ პუტინის შესაძლო დაუძლურებასა თუ მის სიკვდილზე, რისთვისაც ზოგიერთმა „საზეიმო ქელეხის“ სუფრის თადარიგიც დაიჭირა.

არ დავმალავ, გულის სიღრმეში მესმის კიდეც ჩემი ამ თანამემამულეებისა, მით უფრო, რომ პუტინის შესაძლო ავადმყოფობის ამბავს მხოლოდ საქართველოში როდი შეხვდნენ სიხარულით. ოღონდ, საქართველოსაგან განსხვავებით, სადაც „საზეიმო ქელეხის“ განცდა ლამის ყოვლისმომცველია, სხვა ქვეყნებში იმაზე უფრო მეტს ფიქრობენ, რა იქნება ხვალ, თუ ეს ცნობა მართალი აღმოჩნდა; ან რა შეიცვლება იმით, თუ კრემლში მოვა „პუტინი 2“ − მედვედევის, ივანოვის თუ, სულაც, ნავალნის სახით, რომელმაც 2008 წელს ქართველებს, „გრუზინების“ ანალოგიით „გრიზუნები“ უწოდა?

დიქტატორების გარდაცვალება, როგორც წესი, დიდ კატაკლიზმებს იწვევს პატარა ქვეყნებისთვის და, ამასთანავე, ახალ შესაძლებლობებსაც წარმოშობს. გააჩნია, ვინ როგორ გამოიყენებს და მოერგება ახალ რეალობას. ვითარების ცვლილებას, როგორც წესი, წარმატებით იყენებს ის ხალხი, ვისი ელიტაც ამისთვის წინასწარ ემზადება.

ჩვენში კი კვლავაც უცხოა მოვლენათა წინასწარ განჭვრეტა, სხვათა გამოცდილების შესწავლა, პერსპექტიული დაგეგმვა იმისა, თუ რა შეიძლება მოხდეს ახლო, თვალსაწიერსა თუ შორეულ მომავალში, რათა ქვეყანა მზად იყოს შესაძლო გამოწვევებთან თუ პრობლემებთან გასამკლავებლად. პოპულიზმი, „ქართული მისიის“ გაფეტიშება და „ემოციური პატრიოტიზმი“ ყოველთვის სჭარბობდა „რაციონალურ პატრიოტიზმს“, ხოლო ზოგ შემთხვევაში ვითარების რაციონალური შეფასება ლამის კოლაბორაციონიზმად და ანტისახელმწიფოებრივ ქმედებადაც კი ითვლებოდა.

„საქართველო მარტო ′ბორჯომით′, ღვინით და მარგანეცით შეძლებს თავის რჩენას“, ასე უპასუხებდნენ პოპულისტები აკაკი ბაქრაძეს, რომელიც 1980-იანი წლების ბოლოს საქართველოს მაშინდელ პოლიტიკურ სპექტრს ქვეყნის განვითარების ეკონომიკური გეგმისა და პოლიტიკური კონცეფციის შემუშავებისაკენ მოუწოდებდა.

ასეთ გეგმაზე მუშაობა მოითხოვს ემოციების განზე გაწევას, მოთმინებას, პროფესიონალიზმს, ერთმანეთის აზრის პატივისცემას, კონსენსუსსა და საინფორმაციო უზრუნველყოფას, რაც ყოვლად შეუძლებელია პოლიტიკურ სპექტრსა და მედიაში ფესვგადგმული პოპულიზმისა და ყოვლისმომცველი კონსპიროლოგიის გამო. ყოველივე ზემოთქმულიდან კი ერთი დასკვნა შეიძლება გაკეთდეს: სამოქალაქო დაპირისპირება, ქაოსი და არეულობა, უახლოეს ხანებში, სწორედ საქართველოშია გარადაუვალი.

Tags:საქართველო-რუსეთი, ვლადიმირ პუტინი


აჭრილი სიჭრელე

ეს თავიდანვე ასე იყო. იმ მომენტიდან, როცა კოალიცია „ქართული ოცნება“ შეიქმნა და მისი შემადგენლობის შესახებ შევიტყვეთ.

მაშინ ამას ცივი და სტერილური ფორმულირებით „ეკლექტიზმს“ და „იდეოლოგიურ მრავალფეროვნებას“ ვარქმევდით. ვამბობდით, კოალიციაში წარმოდგენილ „ჭრელ“ ძალებს ერთადერთი რამ - ნაცმოძრაობასთან დაპირისპირება - აერთიანებს, თორემ სხვა მხრივ რადიკალურად განსხვავებულ პოზიციებზე დგანანო. ოპტიმისტურ განწყობაზე ყოფნისას თავს ვირწმუნებდით, რომ „უფრო მეტ“ გავლენას მაინც პროგრესული, პროდასავლური და ლიბერალური ორიენტაციის პარტიები ფლობდნენ. ხოლო პესიმიზმი და შფოთვა თუ მოგვეძალებოდა, გაწითლებამდე მისული უხერხულობით ვუსმენდით კოალიციის შოვინისტი წევრების შავრაზმულ, არაკომპეტენტურ და საბჭოური ყაიდის რიტორიკას.

დღესაც ასე გრძელდება. ეს „ეკლექტურობა“ მმართველი კოალიციის მიერ თითქმის ყველა სფეროში გადადგმულ ნაბიჯებზე ირეკლება - შედეგად კი სულ უფრო და უფრო ბუნდოვან სურათს ვიღებთ. არადემოკრატიულ და ანტილიბერალურ ქმედებებს „აბალანსებს“ სწორი და კარგი განცხადებები - ვის არ გვახსოვს სამოქალაქო თავისუფლებების შესახებ დავით უსუფაშვილის მართლაც ისტორიული სიღრმის გამოსვლა, ოღონდ მას მერე, რაც პარლამენტმა შსს-ს ოფიციალურად დაუკანონა ჩვენი მოსმენის უფლება - და ამ დაბალანსება-დაბალანსებაში პროგრესის ნიშნები დიდწილად ილუზორული რჩება.

ნაცნობი ქსენოფობია

ასე მაგალითად, ჩვენს პრეზიდენტს უკვე ჩვეულებრივ ამბად ექცა შეუწყნარებლობის საწინააღმდეგო და ტოლერანტობის ხელშემწყობი, დადებითი და დავარცხნილი განცხადებებით გამოსვლა - პოლიტიკოსთა დისკურსში ჯერ კიდევ ცოტა ხნის წინ აკრძალული სიტყვის, “ჰომოფობიის” ხსენებით. მაგრამ ქვეყანაში სექსუალური და რელიგიური უმცირესობები კვლავაც რჩებიან დაუსჯელი ძალადობის სამიზნედ და შინაგან საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენლები თავადაც მონაწილეობენ მათ ჩაგვრაში.

კოალიციის შოვინისტურმა ქსენოფობიამ სხვა კუთხითაც გვიწია - ახალმა სავიზო პოლიტიკამ უცხოელებს საქართველოსთან კავშირი გაურთულა და ქვეყანას შემოსავლის წყარო წაართვა. იუსტიციის მინისტრი კი ამას კლასიკურად რასისტულ და ორიენტალისტურ ჭრილში ხსნის - გვამშვიდებს, განსაკუთრებული არაფერი მომხდარა, შეზღუდვები ძირითადად “ჩინელებს, ერაყელებს, ირანელებს და ეგვიპტელებს” შეეხოთო. წულუკიანის ამ გამოსვლამდე - რომელსაც საქართველოში ირანის საელჩო გამოეხმაურა და ამ განცხადებას „არაპროფესიონალური და გაუაზრებელი“ უწოდა - კიდევ უფრო შორს წავიდა ზვიად ძიძიგური. ვიზების გამკაცრების არგუმენტად მან ერთი ირანელის მაგალითი მოიტანა - ტურისტის, რომელსაც, ძიძიგურის აღწერით, “სამი დოლარი ჰქონდა ჯიბეში, სანდლები ეცვა ფეხზე და ყელი გამოჭრა პატარა აჭარელ გოგონას” - და დაასკვნა, არ შეიძლება საქართველოში „გამოიაროს“ ყველამ, ვისაც კი მოუნდებაო. ეს არა მხოლოდ ერთი საზარელი მკვლელობის განზოგადების და უცხოელის შიშის გაღვივების მაგალითია, არამედ “ღარიბების” ბოროტმოქმედებასთან გაიგივების არქეტიპული შემთხვევაც. და თან ამას იმ ქვეყნის პოლიტიკოსი აკეთებს, რომლის უამრავ პატიოსან და მშრომელ მოქალაქეს სწორედ ეკონომიკური სასოწარკვეთა - „სამი დოლარი ჯიბეში“ - აიძულებს უცხოეთში სამუშაოდ წასვლას. ამ ადამიანების, და მათი ოჯახების გამო უნდა ვინატროთ, რომ ჩვენთანაც და მსოფლიოშიც გადამწყვეტ სიტყვას ვერ მოიპოვებენ პოპულისტური ქსენოფობიით გამორჩეული პოლიტიკოსები, ღარიბ უცხოელებს ამრეზით რომ უყურებენ და მთელ ჯგუფს ხელაღებით აიგივებენ რომელიმე კონკრეტულ დამნაშავესთან.

“ხალხზე ორიენტირებული მთავრობა”

სოციალური საკითხები კიდევ ერთი დიდი სფეროა, სადაც ამორფული და არაერთგვაროვანი სურათი გვაქვს. ერთი მხრივ, სწორედ ამ სფეროშია გადადგმული ბოლო წლების ალბათ ყველაზე პროგრესული ნაბიჯი - საყოველთაო ჯანდაცვის ამოქმედება. როგორი ხარვეზებითაც უნდა მუშაობდეს ეს პროგრამა და რამდენი კრიტიკოსიც უნდა ჰყავდეს მას, სახელმწიფოს ერთ-ერთ უმთავრეს ფუნქციად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის დაცვის აღიარება პრინციპულად მნიშვნელოვან საკითხად მიმაჩნია და ამას ყოველთვის დავუჭერ მხარს.

თუმცა, სოციალურ უსამართლობასთან მიმართებით, ბევრ ასპექტში, ისევ გულგრილობას ვაწყდებით. რომელ “ხალხზე ორიენტირებულ მთავრობაზეა” ლაპარაკი იქ, სადაც სახელმწიფომ ვერა და ვერ დაასრულა უსახლკაროების ერთადერთი თავშესაფრის მშენებლობა და დაუცველ ადამიანებს ზამთრის გატარება ისევ კარვების მძიმე პირობებში ან ქუჩაში უწევთ. ან კი იქ, სადაც არაფრით დაადგა საშველი შრომის ინსპექციის შექმნას - სამუშაო ადგილებზე თავისუფალი წვდომით და დარღვევების შემთხვევებში დამქირავებლისთვის სანქციების დაწესების უფლებით. მთავრობის უღიმღამო მცდელობები - „შრომის პირობების მონიტორინგის პროგრამა“ იქნება ეს თუ მისი შემცვლელი, „შრომის დეპარტამენტი“ - ბევრს ვერაფერს გააკეთებს, რადგან მხოლოდ რეკომენდაციებით შემოიფარგლება და მუშების საფრთხეში ჩამგდები კომპანიების დასჯის მექანიზმებსაც არ ფლობს.

არადა, სახელმწიფომ იცის - მისი დაუცველი მოქალაქეები სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისთვის სახიფათო, უმძიმეს პირობებში აგრძელებენ მუშაობას და სამუშაო ადგილებზე დაღუპულ და დასახიჩრებულ ასეულობით ადამიანს ახალ-ახალი მსხვერპლი ემატება. პროფკავშირების მიერ 2012-2014 წლებში დამუშავებული მონაცემების თანახმად, 100 ადამიანი დაიღუპა და 225-ზე მეტი დაშავდა მშენებლობის, მეტალურგიის, მრეწველობის, სამთო მოპოვების და სხვა დარგებში მუშაობის დროს. ამას, ასევე პროფკავშირების ინფორმაციით, ემატება 2014 წლის მიწურულს და წელს იანვარში ჭიათურის მაღაროში დაღუპული ორი მუშა, იანვარში ტყიბულში დაღუპული მეშახტე, თებერვალში თბილისში, ერთ-ერთი კორპუსის მშენებლობაზე ლიფტის შახტაში ჩავარდნილი და დაღუპული მშენებელი. კიდევ ერთმა მუშამ თებერვალში კაზრეთის საწარმოში კარიერის ტერასიდან, მაღალი სიმაღლიდან ჩამოვარდნის შედეგად მიიღო მძიმე დაზიანებები. პროფკავშირი ეჭვობს, რომ კომპანია RMG Copper-მა ეს ფაქტი დამალა და საქმის შესწავლის თხოვნით პროკურატურას მიმართავს.

სოციალური უსამართლობის მსხვერპლთა ხმა რომ არ გვესმის და საზრუნავი დიდად არ გვადარდებს, ამას ბევრი სხვა ასპექტიც ადასტურებს. ბოლო პერიოდში, ლარის გაუფასურების და სურსათის გაძვირების ფონზე, არც კი დასმულა იმ ადამიანების ბედის საკითხი, რომლებიც სიღარიბის ზღვარს მიღმა ცხოვრობენ და თავი საარსებო შემწეობით გააქვთ. ეს შემწეობა, მცირედი მატების მიუხედავად, კვლავ მიზერულ თანხად რჩება - მაშინ, როცა საარსებო მინიმუმი საშუალო ასაკის კაცისთვის თვეში 160 ლარითაა განსაზღვრული, საშუალო მომხმარებლისთვის კი თითქმის 142-ით, შემწეობის სახით ოჯახის უხუცეს წევრებს 60, დანარჩენებს კი 48 ლარი ეძლევათ. (თუმცა, მალე ამოქმედდება ახალი სისტემა, რომლის ფარგლებშიც ოჯახის ყველა წევრი ერთსა და იმავე თანხას მიიღებს, ბავშვებს კი დამატებით 10 ლარი დაერიცხებათ). წესით, პასუხისმგებლობის განცდის მქონე მთავრობას უნდა ესმოდეს, რომ მოქალაქეების ამ ჯგუფისთვის რამდენიმე ლარსაც გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს და, შესაბამისად, ლარის გაუფასურების პირობებში, დახმარებას პირველ რიგში სწორედ ისინი საჭიროებენ. მაგრამ ჩვენს რეალობაში, სამწუხაროდ, ეს საკითხი არ განიხილება.

ხოლო პასუხი, რომ ქვეყანას ეკონომიკური პრობლემები აქვს და მწირი შემწეობის ინდექსაციისთვის დამატებითი თანხების გამონახვა შეუძლებელია, პრინციპულად არ მიიღება - ხელისუფლების წევრების მიერ საბიუჯეტო სახსრებზე დახარბების და მათი ხელგაშლილად ფლანგვის ფონზე. იქ, სადაც სახელმწიფო 2013-2015 წლებში 147 მილიონ ლარს მარტო ავტომობილებზე ხარჯავს, 2013-2014 წლებში კი 20 მილიონ ლარზე დიდ თანხას იხდის სარესტორნო და სასტუმრო მომსახურებაზე, ყველაზე დაუცველი მოქალაქეების ყოფის შემსუბუქება ცალსახადაა შესაძლებელი, საამისო ნება იყოს ოღონდ.

მინისტრების, მოადგილეების და სხვა „ოფიციალური პირების“ მიერ პრემიების და დანამატების ფორმით მიღებულ ათეულობით მილიონ ლარზე აქ შეგნებულად აღარ ვამბობ არაფერს. ისედაც გეცოდინებათ - როგორც იტყვიან, ეს უკვე “ყბადაღებული” თემაა.

ნორმალიზების ილუზიის დევნაში

“ეკლექტიკის” მხრივ საქმე კიდევ უფრო რთულადაა საგარეო საკითხებთან, გეოპოლიტიკასთან და რუსეთთან ურთიერთობის “დალაგებასთან” მიმართებით. აბსურდმა იმ წუთიდანვე დაისადგურა, როცა კოალიციამ თავის საარჩევნო პროგრამაში ჩაწერა, „საქართველოს ფაქტორი აღარ უნდა არსებობდეს დასავლეთსა და რუსეთს შორის წინააღმდეგობრივ საკითხთა ნუსხაშიო”. ახლა კი პრემიერ-მინისტრი ღარიბაშვილი მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაზე დასავლეთს საქართველოს დავიწყებას საყვედურობს და სწორად ამბობს - მსოფლიოს 2008 წლის ომისთვის ჯეროვანი ყურადღება რომ მიექცია, უკრაინაში ომი აღარ მოხდებოდაო. არადა, საერთაშორისო კონტექსტში საქართველოს პრობლემების სიმწვავის კლება დიდწილად თავად ღარიბაშვილის რიტორიკის ბრალია - მაგალითად, BBC-სთან ინტერვიუში მისთვის ჩვეული, ამბიციური ინტონაციით გაკეთებული განცხადებების, საქართველო დასავლეთსაც უახლოვდება და რუსეთთანაც ახდენს ურთიერთობის ნორმალიზებასო. თუკი აცხადებ, რომ თავად აგვარებ ურთულეს კონფლიქტს - მეტიც, ამას ხმამაღალ სახელებს, “პრეცედენტის შექმნას” და “სრულყოფილი ბალანსის პოვნასაც” კი უწოდებ - გასაკვირი აღარაა, თუ გარესამყარო შენს გამო ნაკლებად შეიწუხებს თავს.

აღარაფერს ვამბობ სერგეი ლავროვის მუქარის პასუხად “რუსეთთან ურთიერთობის ნორმალიზების” ილუზიის ერთ-ერთი მთავარი შემოქმედის, ზურაბ აბაშიძის ცნობილ გამოსვლაზე - რომ “დღეს და ხვალ ნატოში გაწევრიანება დღის წესრიგში არ დგას" და რომ თურმე “საქართველო არ გადადგამს ისეთ ნაბიჯს, რომელიც რეგიონულ უსაფრთხოებას მიაყენებს ზიანს”. ამას უკვე ბევრი ვერაფერი უშველა ვერც უსუფაშვილის მაგიამ - მისი მხრიდან აბაშიძის გამართლებამ სევდიანი სიტყვებით, დილით, შუადღეს და საღამოს იმის თქმა, ხვალვე მიგვიღეთ ნატოში, საქმეს რომ შველოდეს, მე ვიქნები პირველი, ვინც ამას დღეში სამჯერ იტყოდაო. რადგან პრობლემის სათავე სხვაგანაა, ძალიან ცხად და მკაფიო მოცემულობაში, რომელსაც ჩვენი ხელისუფლება ჯიუტად ვერ თუ არ აღიარებს - კრემლს აშფოთებს არა საკუთრივ ნატო და დასავლეთი, არამედ ე.წ. “ახლო სამეზობლოზე” გავლენის დაკარგვა და სუვერენული საქართველოს რუსეთის ორბიტიდან საბოლოოდ გასვლის შესაძლებლობა. შესაბამისად, “დასავლეთთან დაახლოების პარალელურად რუსეთთან ურთიერთობის დალაგება” ურთიერთგამომრიცხავი და შეუძლებელი ამოცანაა. დიახ, “ხვალ” ნატოში ნამდვილად ვერ შევალთ, მაგრამ პრობლემა ზეგ, მაზეგ და მას მერეც უცვლელი დარჩება.

ის, რომ რუსეთთან სიფრთხილეა საჭირო, ყველასათვის ცხადია. მით უმეტეს დღევანდელ, სულ უფრო და უფრო თავზეხელაღებულ და მოუთოკავად აგრესიულ რუსეთთან. და ისიც გასაგებია, რომ ჩვენი საზოგადოებაც და პოლიტიკური კლასიც გადაღლილია წინა წლების ტრავმებით და ისტერიული გარემოთი, რომელშიც, ხელისუფლების რიტორიკის წყალობით, რუსეთისგან მომდინარე ძალიან რეალური საფრთხე გადადიოდა პოლიტიკურ პარანოიაში და იძენდა ოპონენტებთან საბრძოლველი იარლიყის და პლაკატური, გროტესკული მტრის ხატის ელფერს. მაგრამ ახლა მეორე უკიდურესობაში ვართ. შიშის თუ პოლიტიკური უმწიფრობის გამო, რუსეთთან არსებულ პრობლემებს მკაფიოდ, პრინციპულად და მტკიცედ ვერ ვაყალიბებთ და მესიჯების ეკლექტიზმში ვიკარგებით - ხან ურთიერთობის უპრეცედენტო ნორმალიზების ილუზიას ვამკვიდრებთ, ხან კი ვაღიარებთ, რომ რუსეთის აგრესია არ შეცვლილა და ის უწინდებურად “მოიწევს” საქართველოსკენ.

ამღვრეული პოლიტიკა

ეს მდგომარეობა - ეკლექტური და ამღვრეული სურათი - ზოგადად გახდა ჩვენი პოლიტიკური რეალობის განმსაზღვრელი მახასიათებელი.

ერთი შეხედვით, ზედაპირზე, თითქოს პროგრესის ნიშნებიც გვაქვს - უკეთესობაა სასამართლოშიც, მედიაშიც (ორგანიზაციამ „რეპორტიორები უსაზღვრებოდ“ წელს საქართველო 15 ადგილით დააწინაურა) და ხელისუფლების შტოებს შორისაც ვხედავთ ძალაუფლების გადანაწილების თუ არა, ერთმანეთთან უთანხმოების ნიშნებს მაინც. მაგრამ ამ ყველაფერს ერთი მთავარი პრობლემა გადაწონის - ის, რომ ქვეყნის მართვაზე გავლენას არაოფიციალური და არაუფლებამოსილი პირი, ბიძინა ივანიშვილი ახდენს და მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიმღები ფიგურა საერთოდ გასულია კონსტიტუციური ჩარჩოდან. ასეთ ვითარებაში - ჩრდილოვანი მმართველობის პირობებში - რეალურ დემოკრატიულ განვითარებაზე, ინსტიტუტებზე, ხელისუფლების გამჭვირვალობაზე და ანგარიშვალდებულებაზე მსჯელობა არასერიოზულია, წინსვლის ნიშნები კი ილუზორულია და ზედაპირული.

მით უმეტეს იქ, სადაც დიდძალი ჩრდილოვანი პოლიტიკური ძალაუფლების მქონე ეს ფიგურა უზარმაზარ, საქართველოს მთელ მოსახლეობასთან შეუსაბამო ფინანსურ ძალაუფლებასაც ფლობს, ახლა კი სამოქალაქო სივრცის დაპყრობისთვისაც ემზადება, მათ შორის ტელეპროექტის გზით. ამ პროექტის კრიტიკის უმთავრეს სამიზნეებს შორის ექსპერტები და ენჯიოები იქნებიან - ცხადია, ის ექსპერტები და ენჯიოები, მას რომლებიც არ მოსწონს. მაგალითად, ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია, საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველო და სამართლიანი არჩევნები, რომელთა ლიდერებთანაც ივანიშვილს „კითხვები“ ჰქონია.

მაინც ნაკლებად სავარაუდოა, რომ „საზოგადოება 20/30“-ად წოდებულმა ახალმა წარმონაქმნმა რეალურად შეძლოს ან მოქმედი, კვალიფიციური და გავლენიანი ორგანიზაციების დისკრედიტაცია, ან კი სამოქალაქო სივრცის მონოპოლიზაცია. საამისოდ, ფინანსებთან ერთად, სერიოზული კომპეტენცია და გამოცდილებაა საჭირო. მაგრამ საქმიანობის პირველივე ეტაპზე სამოქალაქო საზოგადოების მნიშვნელოვან ორგანიზაციებზე განხორციელებული იერიში, თავისთავად, ვერ არის კარგი ამბავი. თუ გსურს მკაფიოდ დაინახო ხელისუფლების ბუნება და სპეციფიკა, დააკვირდი, ვისთან შედის ის კონფლიქტში და ვის ირჩევს თავისი დარტყმის სამიზნედო, მითხრა ერთხელ ჩემმა კოლეგამ და ეს ფორმულა მას შემდეგ სულ მახსოვს. ჩვენი ხელისუფლების დარტყმის ერთ-ერთი სამიზნე კი, უკვე აშკარაა, რომ ადამიანის და სამოქალაქო უფლებების დამცველი ორგანიზაციები არიან - ისინი, ვის საქმიანობასაც შარშან, მაისში, პრემიერ-მინისტრმა ღარიბაშვილმა “ძირგამომთხრელი” და “ქვეყნის იმიჯის შემარყეველი” უწოდა მხოლოდ იმიტომ, რომ უკვე წლებია, იბრძვიან უკანონო მოსმენების და ჩვენს პირად ცხოვრებაში სახელმწიფოს უხამსი ჩარევის წინააღმდეგ.

სიჭრელე და სტაგნაცია

ბოლო ხანებში ბევრი ამბობს და მეც ვეთანხმები, რომ წარსულის კრიტიკა აღარ არის აქტუალური. „სისხლიანი 9 წლის“ კლიშეთი ამჟამინდელი მთავრობაც საკმარისად ცდილობს ჩვენს მანიპულაციას. ამიტომ, თავად ჩვენ აღარ უნდა დავუმატოთ და წარსულზე ფიქსაციის ნაცვლად, დღევანდელზე უნდა ვიფიქროთ.

მაგრამ, საქმე თუ მაინც შედარებაზე მიდგა, ის, რომ სახელმწიფოს მხრიდან ძალადობამ იკლო, (ჯერჯერობით, ყოველ შემთხვევაში), მნიშვნელოვანი მონაპოვარია. 10 წლის შემდეგ კი დავიბადე, მაგრამ ყველაზე მეტად მაინც გვიანდელი 1960-იანების დასავლელ ახალგაზრდებს ვეთანხმები - სახელმწიფოს რეპრესიული აპარატების თავზეხელაღებული ქმედება, პოლიციური სისასტიკე და მოქალაქეებზე სისტემატური ძალადობა მიმაჩნია კოშმარად, რომლის ფონზეც სხვა ბევრი მანკიერება უფერულდება. და, 1960-იანელების კერპის, ჯონ ლენონის “იმეჯინის” არ იყოს, I'm not the only one, ჩემნაირად ალბათ ბევრი ფიქრობს.

მაგრამ მხოლოდ ეს შორს ვერ წაგვიყვანს. დიდი ხანია დროა, ვაღიაროთ, რომ ამჟამინდელი ხელისუფლების პოლიტიკური სიჭრელე „პლურალიზმს“ და „არაავტორიტარულობას“ კი არ ნიშნავს, არამედ ამორფულ და ამღვრეულ რეალობას, რომელშიც უძრაობა იკიდებს ფეხს. რეალურად ესაა ეკლექტიკა არსაით - პოლიტიკა ხედვის და ცხადი მიმართულების გარეშე. 

Tags:საზოგადოება, სოციალური პრობლემები, სიღატაკე, შრომის უსაფრთხოება, პოლიტიკა, რუსეთი, ბიძინა ივანიშვილი


ბორის ნემცოვის მკვლელობა და საქართველო

ქსენია სობჩაკმა ბორის ნემცოვის მკვლელი, ფაქტობრივად, უკვე დაასახელა. ესაა სიძულვილის ქაოსი. დაახლოებით ასევე შეაფასა 27 თებერვალს მომხდარი ტრაგედია ირინა ხაკამადამ. რუსი ოპოზიციონერები იხსენებენ, როგორ აშუქებდა პუტინის მედია 1 მარტისთვის დაგეგმილ აქციას, რას ამბობდა ხელისუფლება ნემცოვზე და რა ხდებოდა მოსკოვში ეგრეთ წოდებულ „ანტიმაიდანზე“ – როგორი ლოზუნგებით გამოვიდა აქციაზე ავტობუსებით „გადმოყვანილი“ ხალხი. რუსეთში გაიხსენეს კიროვის მკვლელობაც, რომელიც სტალინმა შესანიშნავად გამოიყენა კუდიანებზე და, პირველ რიგში, „იმპერიალიზმის აგენტებზე“ ნადირობის დასაწყებად. სტალინმა (ისევე, როგორც გერმანიაში – ჰიტლერმა) ოსტატურად მოახერხა სიძულვილის გარდაქმნა ქაოსიდან სიმეტრიად, მწყობრ სისტემად, რასაც, საბოლოოდ, 1937 წლის რეპრესიები მოჰყვა. როგორც ჩანს, ასეთივე მიზნები აქვს რუსეთის ხელისუფლებას, რომელიც დღეს ნემცოვის მკვლელობას აფასებს, როგორც „საკრალურ აქტს“ და, მართალია, მსხვერპლშეწირვას ხან უკრაინას, ხან დასავლეთს, ხანაც ისლამისტებს აბრალებს, ფაქტობრივად, აღიარებს, რომ შეეცდება გამოიყენოს ეს მსხვერპლი მის მიერვე შექმნილი „სიძულვილის ქაოსის“ ორგანიზებისა და „სიმეტრიულ სისტემად“ გადაქცევისთვის.

საქართველოში ოპტიმისტები უკვე ალაპარაკდნენ „პუტინის უკანასკნელ წელზე“ და მისი რეჟიმის დაცემაზე. ბევრს, რამდენადაც ცინიკურადაც უნდა ჟღერდეს, იმედი მიეცა, რომ საზარელი ტრაგედია რუსეთის დაშლის დასაწყისი იქნება, რაც, თავის მხრივ, საქართველოს მოუტანს ნანატრ თავისუფლებას, დამოუკიდებლობას, დაუბრუნებს დაკარგულ ტერიტორიებს და ა.შ.

მაგრამ არის თუ არა დღევანდელი საქართველო მზად ამ თავისუფლებისთვის? ხომ არ არის საშიშროება, „პუტინის სცენარი“ აქ რუსეთის ჩაურევლად განმეორდეს? თუნდაც მხოლოდ იმიტომ, რომ ქართულ და რუსულ კულტურებს, ამ „ერთმორწმუნე ძმებს“, მართლაც ბევრი რამ აკავშირებთ: 200-წლიანი თანაცხოვრება, საბჭოთა წარსული, იგივე სტალინი, 90-იანი წლების ქაოსი და, მაპატიეთ, მაგრამ ნარცისული არასრულფასოვნება, რომელსაც თავის დროზე სახაროვმა, ჩემი აზრით, საკმაოდ უზუსტოდ დაარქვა „დიდი და პატარა იმპერია“.

27 თებერვალს, როცა ერთ-ერთ რუსულ საიტზე „ლაივრეჟიმში“ ჩართულ ნემცოვის მკვლელობასთან დაკავშირებულ კადრებს ვუყურებდი, ჩემი ყურადღება მიიქცია ამავე საიტზე ჩართულმა სასაუბრომ, „ჩატმა“; შეიძლება ითქვას, რომ ეს იყო ვირტუალური ომი უკრაინელებსა და რუსებს შორის. ტერმინებმა, რომლებსაც რუსი ნაციონალისტები უკრაინელების მისამართით იყენებდნენ, – „америкасосы“, „либерасты“ – ბოლო დროს მყარად მოიკიდა ფეხი ჩვენს პრორუსულ პრესაში, ფორუმებზე, ფეისბუკში. რუსულ ჩატში „სიძულვილის ენას“ ძირითადად ორი თემა განსაზღვრავდა: ანტისემიტიზმი („ამერიკა ებრაელების ქვეყანაა“) და ჰომოფობია. საქართველოში პირველი, საბედნიეროდ, ვერ დამკვიდრდა. თუმცა მისი მრავალი ნაირსახეობა ვიცით ჯერ კიდევ იმ წლებიდან, სახაროვმა „მცირე იმპერია“ რომ შეგვარქვა.

„ერთმორწმუნეობა“ აქ ყველაზე ნაკლებადაა შუაში. ფაშიზმი ყველგან ერთნაირია: რუსეთშიც, საქართველოშიც, საფრანგეთშიც, საბერძნეთშიც; ნარცისული არასრულფასოვნება არსებობს მხოლოდ და მხოლოდ მტრის ხატებზე და შეთქმულების თეორიებზე, პარანოია ჟანგბადია მისთვის. და რაც უფრო ძლიერია სიძულვილი, რაც უფრო ორგანიზებული და „სიმეტრიულია“ ზიზღი, ის მით უფრო მეტად ედება ყველას: ბავშვებს, ახალგაზრდებს, მოხუცებს, ოჯახებს... და, რა თქმა უნდა, ხელისუფლებას. სწორედ ზიზღით ცდილობს ძალაუფლების შენარჩუნებას ხელისუფლება, რომელიც დაშორდა იმას, ვისაც უნდა ემსახუროს: დაშორდა ადამიანს.

კარგად გვახსოვს, ალბათ, ნაცმოძრაობის მიერ საგანგებოდ მომზადებული ფილმი „ნოემბრიდან ნოემბრამდე“. ეს პროსაბჭოთა „აგიტკა“, ერთი შეხედვით, „რუსეთის აგენტების“ მხილებას ემსახურებოდა. უხერხულამდე უხეიროდ გაკეთებულ ფილმში (თუ გადაცემაში), რომელსაც, სამწუხაროდ, საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერი დაეთმო, მთელი გალერეა წარმოგვიდგინეს „ქვეყნის მოღალატეებისა“. მაგრამ „სიძულვილის ქაოსის“ შექმნა ვერ მოხერხდა; ხელისუფლებას უკვე აღარ ჰქონდა ისეთი ავტორიტეტი, რომ ხალხს შალვა ნათელაშვილის, ლევან ბერძენიშვილის თუ ცოტნე გამსახურდიას გასამართლება მოეთხოვა; ქარხნებსა და ფაბრიკებში გამართულიყო საგანგებო კრებები, სადაც მუშათა კლასი მოღალატეების დაპატიმრებას მოითხოვდა.

2012 წელს საქართველოში ხელისუფლება დემოკრატიული არჩევნების გზით შეიცვალა, „სისტემა უნდა დაინგრეს“ – ამ ლოზუნგით. თუმცა, როგორც გაირკვა, „სისტემაში“ მხოლოდ მცირე ჯგუფი გულისხმობდა სიძულვილის დისკურსის დანგრევას, რასაც მე „სამართლიანობის დამკვიდრებას“ (და არა „აღდგენას“) დავარქმევდი. აღმოჩნდა, რომ „სამართლიანობის აღდგენა“ მხოლოდ და მხოლოდ პოლიტიკური ოპონენტის განადგურებას ისახავდა მიზნად.

რა მოჰყვა ამ პროცესს? „სიძულვილის ქაოსი“ ეროვნულ ბიბლიოთეკასთან, ნოდარ ლადარიას და ზურაბ ჭიაბერაშვილის „ჩაი“ ლიტერატურულ კაფეში, ნუგზარ წიკლაურისა და "ასავალ-დასავლის" ჟურნალისტის, ზაზა დავითაიას ცემა, „ზონები“, რომლებიც ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ; მოჰყვა „17 მაისი“ – სამარცხვინო დღე საქართველოს ისტორიაში, სამარცხვინო როგორც კულტურისთვის, ისე ეკლესიისთვის. ვინც ხელისუფლებისგან ელოდა სამართლიანობის აღდგენას, იმ ხალხის დასჯას, რომელიც სხვას აწამებდა, აშანტაჟებდა, წილს ართმევდა, იძულებული გახდა, თავად ეძება სამართალი (მათ შორის, ახლად გამოჩეკილ პრორუსულ პოლიტიკურ ორგანიზაციებში გაერთიანებით), რადგან ხელისუფლებამ – მისმა პროკურატურამ, სასამართლომ, პარლამენტმა – ვერ მოახერხა ყველაზე მნიშვნელოვანი საქმეების ბოლომდე მიყვანა, არ ეყო არც პროფესიონალიზმი, არც ნიჭი, არც ნებისყოფა, რათა თავისი ხალხისთვის და, თუ გნებავთ, დასავლეთისთვის ეჩვენებინა: 2012 წელს „საოცნებოდ“ კი არ მოვიდა მართლა, არამედ მოვიდა ყოველი მოქალაქის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად, იმისთვის, რომ საქართველოს მოქალაქეებს დაებრუნებინათ მთავარი –ბედნიერების უფლება... არ ეყო იმიტომ, რომ თავად მართავდა სიძულვილით. შიშებით, ეჭვიანობით, უნდობლობით, კრიტიკოსების დისკრედიტაციით... და „ოცნებით“ იმაზე, რომ 2030 წელს მაინც აყვავდება ეს ქვეყანა.

ასე, ნელ-ნელა ჩამოყალიბდა ხელისუფლების სტილი ქვეყანაში – საკუთარი უნიათობის სხვისთვის გადაბრალება და ახალი მტრის ხატების დამკვიდრება. ახლა 2007 წლის მთავარ „მტრის ხატს“ – რუსეთს, რომელიც თავის დროზე უნიჭობამ საქილიკოდ აქცია თავისი „მოდელირებული ქრონიკებითა“ და „აგვისტოს 5 დღით“, დაემატნენ სიძულვილის ახალი და ახალი სუბიექტები: სამოქალაქო სექტორი, ევროპის „სახალხო პარტია“, ეროვნული ბანკი, მედია, „რუსთავი-2“-ს აყოლილი ტელევიზიები... ნაციონალებისგან შექმნილი მტრის ხატი კი იმდენად ძლევამოსილი აღმოჩნდა, რომ უმრავლესობამ სავალუტო კრიზისზეც კი არ ისურვა საუბარი, მხოლოდ იმიტომ, რომ ინიციატორი ნაცმოძრაობა იყო. ერთი შეხედვით ეს ყველაფერი ბავშვურ თამაშს ჰგავს, ბუტიაობას. მაგრამ გამორიცხული არ არის, რომ უწყინარი ინფანტილიზმი თუ ხელისუფლების ძალისხმევით გაძლიერებული სიძულვილის ქაოსი უმართავ პროცესებში გადაიზარდოს.

იმის იმედი ნურავის ექნება, რომ საქართველოში ოდესმე შესაძლებელი იქნება ქაოსის გადაქცევა სიძულვილის სიმეტრიად, ან, სხვაგვარად რომ ვთქვათ, დიქტატურად. საბედნიეროდ, ამის რესურსი ქვეყანაში არ არის და რამდენი „მტრის ხატიც“ უნდა გაამრავლოს ვინმემ, დგება დრო, როცა ქართველს ბეზრდება ერთფეროვნება. მაგრამ სიძულვილის ქაოსი რომ არანაკლებ საშიშია, ვიდრე ზიზღზე დამყარებული წესრიგი, უკვე გამოჩნდა 27 თებერვალს, მოსკოვში.

„საკრალური მსხვერპლებით“ კი ჩვენ ნამდვილად ვეღარ ვიარსებებთ თუნდაც ასევე საკრალურ 2030 წლამდე, ძვირფასო ქართველო მოქალაქევ...

Tags:რუსეთი, ბორის ნემცოვი

მარტი 2015

კალენდარი

ბლოგერები

სხვა მასალები

აუდიო „კაბელები“, პრემიერის პრესკონფერენცია და უზენაესი სასამართლოს ახალი თავმჯდომარე

ერთთვიანი განხილვების შემდეგ პრეზიდენტის მიერ შერჩეული კანდიდატი, ნინო გვენეტაძე პარლამენტმა უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარედ დაამტკიცა.
გაგრძელება

აუდიო „ბურთი მრგვალია“

ძალოსნობაში სამგზის ოლიმპიური ჩემპიონი, ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი კახი კახიაშვილი საუბრობს ძალოსანთა ევროპის ჩემპიონატისათვის მზადებაზე. ასპარეზობა თბილისის სპორტის სასახლეში აპრილში გაიმართება.
გაგრძელება

აუდიო შეცვლილი რეალობა და ნავთობისა და გაზის პროექტები

ნავთობისა და გაზის ფასის შემცირება და რუსეთ-უკრაინის კონფლიქტი - ეს ის მოვლენებია, რომლებიც მიმდინარე ეტაპზე ნავთობისა და გაზის გლობალური პროექტების მომავალს განაპირობებს.
გაგრძელება

თქვენი პუბლიკაციები

ძვირფასო მეგობრებო,

რადიო თავისუფლების რუბრიკაში „თავისუფალი სივრცე“ შეგიძლიათ საკუთარი ბლოგებისა და პუბლიცისტური სტატიების გამოქვეყნება.

ტექსტი არ უნდა აღემატებოდეს 700 სიტყვას.

რედაქცია იტოვებს უფლებას, საკუთარი შეხედულებისამებრ შეარჩიოს ტექსტები გამოსაქვეყნებლად. ავტორებს ვთხოვთ, გაითვალისწინონ რადიო თავისუფლების სარედაქციო პოლიტიკა, რომელსაც შეგიძლიათ გაეცნოთ განყოფილებაში „ფორუმის წესები“.

ტექსტები ქვეყნდება უცვლელად, რედაქტირების გარეშე.

მასალები მოგვაწოდეთ მისამართზე: tavisupleba@rferl.org
(subject-ში ჩაწერეთ „თავისუფალი სივრცე“)

ყველაზე პოპულარული